Κάθε φορά που συνδεόμαστε στο διαδίκτυο, αφήνουμε πίσω μας δεδομένα. Οι ιστοσελίδες που επισκεπτόμαστε, τα προϊόντα που κοιτάμε, οι αναζητήσεις και οι κινήσεις μας στο web συνθέτουν ένα προφίλ που αξιοποιείται για διαφήμιση, εμπορική στόχευση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για πολύ πιο εκτεταμένη παρακολούθηση.
Όποιος θέλει να περιορίσει αυτή τη ροή δεδομένων δεν χρειάζεται απαραίτητα να εξαφανιστεί από το internet. Υπάρχουν όμως μερικές πρακτικές κινήσεις που μπορούν να μειώσουν αισθητά το πόσα στοιχεία συλλέγονται και πόσο εύκολα μπορεί να χαρτογραφηθεί η online δραστηριότητά του.
Ξεκινήστε από τον browser
Η πρώτη και πιο βασική απόφαση αφορά τον browser που χρησιμοποιείτε. Πολλοί browsers επιτρέπουν εξ αρχής τη χρήση επιθετικών cookies και μηχανισμών παρακολούθησης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνεργάζονται με τρίτους για τη δημιουργία προφίλ και την προβολή εξατομικευμένων διαφημίσεων.
Υπάρχουν όμως επιλογές που δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ιδιωτικότητα. Ο Tor Browser παραμένει η πιο ισχυρή λύση για ανωνυμοποίηση, αν και δεν είναι ο πιο εύχρηστος για καθημερινή χρήση. Πιο φιλικές εναλλακτικές για τον μέσο χρήστη είναι ο Brave και ο DuckDuckGo, που προσφέρουν προεπιλεγμένη προστασία από trackers, fingerprinting και διαφημίσεις.
Προσθέστε extension που μπλοκάρει trackers
Ακόμη και αν έχετε επιλέξει πιο ασφαλή browser, ένα καλό extension μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την προστασία. Εργαλεία αυτού του τύπου εντοπίζουν και μπλοκάρουν cookies, scripts και headers που έχουν στόχο να συλλέγουν δεδομένα για τη συμπεριφορά σας.
Δύο χαρακτηριστικές επιλογές είναι το Ghostery και το Privacy Badger. Με τέτοιες επεκτάσεις μειώνεται η δυνατότητα των ιστοσελίδων και των διαφημιστικών δικτύων να καταγράφουν την online κίνησή σας. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα να μπλοκάρετε διαφημίσεις και trackers σε επίπεδο οικιακού δικτύου, ώστε η προστασία να επεκτείνεται πέρα από μία μόνο συσκευή.
Ένα VPN μπορεί να δυσκολέψει την παρακολούθηση
Το VPN δεν αποτελεί από μόνο του πλήρη λύση απέναντι στην online παρακολούθηση, αλλά μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά την καταγραφή της δραστηριότητάς σας. Μέσω ενός κρυπτογραφημένου τούνελ, αποκρύπτει τη σύνδεσή σας και καλύπτει την πραγματική διεύθυνση IP.
Στην πράξη, αυτό κάνει πιο δύσκολο για τρίτους να χαρτογραφήσουν τις κινήσεις σας στο web. Παράλληλα, αρκετές υπηρεσίες VPN προσφέρουν πρόσθετες λειτουργίες, όπως ιδιωτικό DNS ή ενσωματωμένο μπλοκάρισμα διαφημίσεων και trackers, που ενισχύουν περαιτέρω την ιδιωτικότητα.
Επιτρέπετε μόνο τα απολύτως απαραίτητα cookies
Τα cookies παραμένουν από τα βασικότερα εργαλεία αναγνώρισης χρήστη και συσκευής. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι χρήσιμα, για παράδειγμα για να θυμάται μια ιστοσελίδα ότι είστε συνδεδεμένοι ή τι έχετε βάλει στο καλάθι αγορών. Όμως χρησιμοποιούνται ευρέως και για τη συλλογή δεδομένων που τροφοδοτούν εμπορικά προφίλ και στοχευμένη διαφήμιση.
Γι’ αυτό έχει σημασία να αποδέχεστε μόνο τα αναγκαία cookies όπου αυτό είναι δυνατό. Αν ο browser σας το επιτρέπει, αξίζει επίσης να μπλοκάρετε τα third-party cookies. Η πλήρης απενεργοποίηση cookies είναι ιδανική για την ιδιωτικότητα, αν και μπορεί να επηρεάσει τη σωστή λειτουργία ορισμένων sites.
Απενεργοποιήστε τις προσωποποιημένες διαφημίσεις
Ένα ακόμη βήμα είναι να κλείσετε τις προσωποποιημένες διαφημίσεις από τις ρυθμίσεις των λογαριασμών σας. Έτσι περιορίζεται το πώς τα cookies και οι μηχανισμοί profiling αξιοποιούν τα δεδομένα σας για διαφημιστικούς σκοπούς.
Η σχετική επιλογή βρίσκεται σε διαφορετικό σημείο ανά υπηρεσία. Στο Facebook, για παράδειγμα, υπάρχει μέσα από τις ρυθμίσεις απορρήτου και τις προτιμήσεις διαφημίσεων. Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι διαφημίσεις, αλλά μειώνεται ο βαθμός εξατομίκευσης με βάση την online συμπεριφορά σας.
Χρησιμοποιήστε ξεχωριστό ή masked email
Το email είναι ένας από τους πιο βασικούς κρίκους για τη σύνδεση διαφορετικών online δραστηριοτήτων μεταξύ τους. Η χρήση ξεχωριστής διεύθυνσης για αγορές, συνδρομές ή υπηρεσίες που ενδέχεται να σας γεμίσουν spam βοηθά στο να μη συνδέονται όλα με τον βασικό σας λογαριασμό.
Μια ακόμη λύση είναι τα masked email, όπως αυτά που προσφέρουν password managers και υπηρεσίες διαχείρισης στοιχείων σύνδεσης. Στο κείμενο αναφέρεται και η λειτουργία masking του NordPass. Για πιο προσωρινή χρήση, μια burner διεύθυνση από υπηρεσίες όπως το ProtonMail μπορεί να καλύψει ανάγκες εγγραφής χωρίς να εκθέτει το κύριο email σας.
Μην ξεχνάτε τις εφαρμογές στο κινητό
Η ιδιωτικότητα δεν σταματά στον υπολογιστή. Τα apps σε smartphone και tablet μπορούν να σας παρακολουθούν το ίδιο εύκολα, ειδικά όταν έχουν υπερβολικά δικαιώματα πρόσβασης.
Χρειάζεται έλεγχος στα permissions που έχετε παραχωρήσει, ειδικά σε εφαρμογές που ζητούν πρόσβαση στην τοποθεσία, στο email ή σε άλλους online λογαριασμούς. Παράλληλα, η διαγραφή παλιών ή αχρησιμοποίητων εφαρμογών δεν περιορίζει μόνο την παρακολούθηση, αλλά μειώνει και την επιφάνεια επίθεσης της συσκευής, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ακόμη και φαινομενικά αθώες εφαρμογές μπορούν να μετατραπούν σε απειλή μετά από ένα update.
Καθαρίστε το ψηφιακό σας αποτύπωμα
Το να μπλοκάρετε τη νέα συλλογή δεδομένων είναι σημαντικό, αλλά δεν αρκεί. Μεγάλο μέρος των προσωπικών πληροφοριών μας υπάρχει ήδη online και κυκλοφορεί εδώ και χρόνια.
Ένα πρώτο βήμα είναι να κάνετε αναζήτηση του ονόματός σας στη Google ή σε άλλη μηχανή αναζήτησης και να δείτε τι εμφανίζεται. Παλιοί λογαριασμοί, ξεχασμένα προφίλ, σχόλια σε forums, reviews και παλιές δημοσιεύσεις μπορεί να παραμένουν δημόσια προσβάσιμα χωρίς να το θυμάστε καν.
Παράλληλα, αξίζει να ελέγξετε τους λογαριασμούς σας σε social media και να βεβαιωθείτε ότι το απόρρητο είναι ρυθμισμένο σε φίλους και όχι σε δημόσια προβολή. Για ανενεργούς λογαριασμούς, η διαγραφή είναι η πιο καθαρή λύση.
Χρήσιμο εργαλείο είναι και το Have I Been Pwned, το οποίο δείχνει αν και πότε το email σας έχει εμφανιστεί σε γνωστές διαρροές δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο μπορείτε να εντοπίσετε λογαριασμούς που χρειάζονται άμεσα αλλαγή κωδικού ή γενικότερη εκκαθάριση.
Οι υπηρεσίες διαγραφής δεδομένων είναι το επόμενο βήμα
Για όσους θέλουν ακόμη μικρότερο ψηφιακό αποτύπωμα, υπάρχουν και υπηρεσίες αφαίρεσης προσωπικών δεδομένων. Τέτοιες πλατφόρμες επικοινωνούν με data brokers και εταιρείες marketing για να ζητούν τη διαγραφή στοιχείων όπως όνομα, διεύθυνση, email και άλλα προσωπικά δεδομένα.
Στο κείμενο αναφέρονται οι Incogni, DeleteMe και Privacy Bee. Δεν είναι απαραίτητες για να μειώσει κανείς την online παρακολούθηση, όμως μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά όσους θέλουν πιο συστηματικό έλεγχο του πού εμφανίζονται τα στοιχεία τους.
Η άποψή μας στο Techblog
Η πλήρης εξαφάνιση από το internet δεν είναι ρεαλιστικός στόχος για τον μέσο χρήστη. Αυτό που είναι ρεαλιστικό, όμως, είναι να περιορίσει δραστικά το πόσα δεδομένα δίνει δωρεάν κάθε μέρα σε ιστοσελίδες, διαφημιστικά δίκτυα και εφαρμογές.
Η σωστή επιλογή browser, ο έλεγχος cookies και permissions, η χρήση VPN και εναλλακτικών email, αλλά και το καθάρισμα του παλιού ψηφιακού αποτυπώματος συνθέτουν μια πιο ισορροπημένη και ασφαλή online παρουσία.
