SpaceX: Οι επιπτώσεις των Falcon 9 στην ατμόσφαιρα

Το Τίμημα της Κατάκτησης του Διαστήματος: Η Φωτοχημική Ρύπανση από τους Πυραύλους Falcon 9

Η νέα εποχή της διαστημικής εξερεύνησης, με πρωτοπόρο την εταιρεία του Elon Musk, SpaceX, έχει φέρει την ανθρωπότητα πιο κοντά στα άστρα από ποτέ. Ωστόσο, αυτή η πρόοδος συνοδεύεται από ένα αόρατο κόστος. Πρόσφατες επιστημονικές παρατηρήσεις αποκαλύπτουν ότι οι συχνές εκτοξεύσεις των πυραύλων Falcon 9 αφήνουν πίσω τους ένα “αποτύπωμα” στην ανώτερη ατμόσφαιρα που ανησυχεί την επιστημονική κοινότητα.

Η “Τρύπα” στην Ιονόσφαιρα: Τι Συμβαίνει Πάνω από τα Κεφάλια μας

Κάθε φορά που ένας πύραυλος Falcon 9 σκίζει τον ουρανό, τα καυσαέρια του προκαλούν μια προσωρινή αλλά σημαντική διαταραχή στην ιονόσφαιρα — το στρώμα της ατμόσφαιρας που εκτείνεται από τα 60 έως τα 1.000 χιλιόμετρα ύψος.

Ο Μηχανισμός της Ρύπανσης

Οι κινητήρες Merlin της SpaceX καίνε ένα μείγμα RP-1 (κηροζίνη ειδικού τύπου) και υγρού οξυγόνου. Κατά την καύση, εκλύονται τεράστιες ποσότητες:

• Υδρατμών ($H_2O$)

• Διοξειδίου του άνθρακα ($CO_2$)

Αυτά τα μόρια, όταν απελευθερώνονται σε μεγάλο υψόμετρο, αντιδρούν χημικά με τα φορτισμένα σωματίδια (ιόντα) της ιονόσφαιρας. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία “ιονιστικών οπών”, περιοχών δηλαδή όπου η πυκνότητα των ηλεκτρονίων μειώνεται δραματικά.

Shutterstock

Το Φαινόμενο του “Ματωμένου Φεγγαριού” και το Φωτοχημικό Νέφος

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά –και ταυτόχρονα ανησυχητικά– παρεπόμενα αυτών των εκτοξεύσεων είναι η εμφάνιση ερυθρωπών λάμψεων στον νυχτερινό ουρανό, που θυμίζουν το Σέλας.

Σύμφωνα με μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο Space Weather Journal, αυτές οι λάμψεις προκαλούνται από την επανασύνδεση των ιόντων οξυγόνου με τα μόρια των καυσαερίων. Η ενέργεια που απελευθερώνεται κατά τη διαδικασία αυτή εκπέμπεται ως φως στο κόκκινο φάσμα, δημιουργώντας ένα απόκοσμο οπτικό αποτέλεσμα που είναι ορατό ακόμα και εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το σημείο εκτόξευσης.

Γιατί μας Αφορά; Οι Επιπτώσεις στην Τεχνολογία

Δεν πρόκειται απλώς για ένα αισθητικό ζήτημα. Η ιονόσφαιρα παίζει κρίσιμο ρόλο στις σύγχρονες τηλεπικοινωνίες. Η αποσταθεροποίησή της μπορεί να προκαλέσει:

1. Σφάλματα στο GPS: Η ακρίβεια του προσδιορισμού θέσης βασίζεται στη διέλευση σημάτων μέσω της ιονόσφαιρας. Οι “τρύπες” που δημιουργούν οι πύραυλοι μπορούν να προκαλέσουν αποκλίσεις αρκετών μέτρων.

2. Προβλήματα στις Ραδιοεπικοινωνίες: Τα σήματα βραχέων κυμάτων (HF) που χρησιμοποιούνται στην αεροναυτιλία και τη ναυτιλία βασίζονται στην ανάκλαση πάνω στην ιονόσφαιρα.

3. Διαστημικά Συντρίμμια: Η αλλαγή στην πυκνότητα της ανώτερης ατμόσφαιρας μπορεί να επηρεάσει την τροχιά μικροδορυφόρων, αυξάνοντας τον κίνδυνο συγκρούσεων.

Η Ανάγκη για Ρυθμιστικό Πλαίσιο

Με την SpaceX να στοχεύει σε εκατοντάδες εκτοξεύσεις ετησίως για το δίκτυο Starlink, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν επηρεάζουμε την ατμόσφαιρα, αλλά πόσο μόνιμη θα είναι αυτή η ζημιά. Οργανισμοί όπως η NOAA και η NASA παρακολουθούν στενά το φαινόμενο, καθώς η συχνότητα των πτήσεων αυξάνεται εκθετικά.

“Η ατμόσφαιρα της Γης δεν είναι ένας άπειρος πόρος. Καθώς γινόμαστε ένας διαπλανητικός πολιτισμός, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν καταστρέφουμε το ‘προστατευτικό κέλυφος’ του δικού μας πλανήτη.”