Σύνοψη
- Η έκδοση Firefox 149 κυκλοφορεί στις 24 Μαρτίου 2026, φέρνοντας εγγενή υποστήριξη για ταυτόχρονη προβολή ιστοσελίδων (Split View).
- Ενσωματώνεται δωρεάν υπηρεσία VPN proxy με μηνιαίο όριο 50GB δεδομένων, αρχικά διαθέσιμη σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία.
- Εισάγονται τα “Tab Notes” για τοπικές σημειώσεις έως 1.000 χαρακτήρων ανά καρτέλα και προαιρετικές λειτουργίες AI μέσω του Smart Window.
- Η αναβάθμιση περιλαμβάνει εκτεταμένο επανασχεδιασμό του περιβάλλοντος χρήσης (UI), ταχύτερη φόρτωση PDF μέσω hardware acceleration και αυστηρότερο μπλοκάρισμα κακόβουλων ειδοποιήσεων.
Ο Firefox 149 της Mozilla είναι πλέον διαθέσιμος και ενσωματώνει εγγενώς λειτουργία Split View για παράλληλη θέαση ιστοσελίδων, αλλά και ένα δωρεάν VPN proxy με όριο 50GB τον μήνα. Το VPN λειτουργεί αποκλειστικά εντός του browser, αποκρύπτοντας την IP του χρήστη, χωρίς να απαιτείται εγκατάσταση τρίτων εφαρμογών ή εξωτερικών επεκτάσεων.
Η Mozilla προχωρά στη διάθεση της έκδοσης Firefox 149, ενσωματώνοντας δομικές αλλαγές που στοχεύουν στην ενίσχυση της ιδιωτικότητας και στη βελτιστοποίηση της διαχείρισης πόρων. Η συγκεκριμένη αναβάθμιση δεν περιορίζεται σε επιφανειακές διορθώσεις κώδικα, αλλά εισάγει νέα εργαλεία στον πυρήνα του browser, τα οποία μέχρι πρότινος απαιτούσαν τη χρήση εξωτερικών επεκτάσεων (add-ons). Η μετάβαση αυτή επιβεβαιώνει τη στρατηγική της εταιρείας να προσφέρει ένα πλήρως αυτόνομο και ασφαλές οικοσύστημα περιήγησης, μειώνοντας την εξάρτηση από τρίτους προγραμματιστές.
Αρχιτεκτονική και λειτουργία του ενσωματωμένου VPN
Η τεχνική υλοποίηση του δωρεάν VPN στον Firefox 149 απαιτεί προσεκτική ανάλυση, καθώς διαφέρει σημαντικά από τις παραδοσιακές λύσεις εικονικών ιδιωτικών δικτύων (όπως το WireGuard ή το OpenVPN) που εγκαθίστανται σε επίπεδο λειτουργικού συστήματος (OS-level). Η λύση της Mozilla λειτουργεί αυστηρά ως proxy εντός της εφαρμογής. Αυτό σημαίνει ότι κρυπτογραφεί και δρομολογεί αποκλειστικά τα πακέτα δεδομένων που παράγονται από τον ίδιο τον browser. Οποιαδήποτε άλλη εφαρμογή στο σύστημα (όπως email clients, παιχνίδια ή υπηρεσίες συγχρονισμού) συνεχίζει να χρησιμοποιεί την πραγματική IP του παρόχου (ISP).
Η υποδομή φιλοξενείται απευθείας στους servers της Mozilla, διαφοροποιώντας τη συγκεκριμένη δωρεάν υπηρεσία από την επί πληρωμή έκδοση (Mozilla VPN), η οποία βασίζεται στο δίκτυο της Mullvad. Το μηνιαίο όριο των 50GB κρίνεται εξαιρετικά γενναιόδωρο για την κατηγορία των δωρεάν proxies, επαρκώντας πλήρως για απλή περιήγηση, ανάγνωση κειμένων και ελαφριά χρήση πολυμέσων. Η λειτουργία σχεδιάστηκε κυρίως για την προστασία των χρηστών σε δημόσια δίκτυα Wi-Fi και την αποτροπή της βασικής ιχνηλάτησης (tracking) από διαφημιστικά δίκτυα.
Παραγωγικότητα: Native Split View και Tab Notes
Το Split View αποτελεί το δεύτερο μεγάλο τεχνικό χαρακτηριστικό της έκδοσης 149. Ενώ ανταγωνιστικοί browsers (όπως ο Edge της Microsoft ή ο νεότερος Zen Browser) διαθέτουν παρόμοιες υλοποιήσεις, η Mozilla επέλεξε μια προσέγγιση βαθιάς ενσωμάτωσης με τη μηχανή απόδοσης Gecko. Ο χρήστης μπορεί με δεξί κλικ σε οποιαδήποτε καρτέλα να επιλέξει “Add to Split View”, διαιρώντας το ενεργό παράθυρο. Η υλοποίηση αυτή διατηρεί τα ξεχωριστά processes για κάθε σελίδα, εξασφαλίζοντας ότι η κατάρρευση της μίας (crash) δεν θα επηρεάσει την άλλη, διατηρώντας παράλληλα την κατανάλωση της μνήμης RAM σε αποδεκτά επίπεδα χάρη στις πρόσφατες βελτιστοποιήσεις του allocator.
Συμπληρωματικά, η λειτουργία Tab Notes επιτρέπει στους χρήστες να επισυνάπτουν τοπικές σημειώσεις (έως 1.000 χαρακτήρες) απευθείας στα μεταδεδομένα της εκάστοτε καρτέλας. Τα δεδομένα αυτά αποθηκεύονται αποκλειστικά στο τοπικό προφίλ του χρήστη (ή συγχρονίζονται μέσω κρυπτογράφησης end-to-end εφόσον είναι ενεργοποιημένο το Firefox Sync), προσφέροντας ένα ασφαλές περιβάλλον για την οργάνωση της έρευνας χωρίς τη διαρροή πληροφοριών σε cloud υπηρεσίες τρίτων.
Ασφάλεια, hardware acceleration και προαιρετικό AI
Στο τεχνικό υπόβαθρο, ο Firefox 149 βελτιώνει αισθητά την απόδοση του ενσωματωμένου PDF reader εφαρμόζοντας το hardware acceleration. Η διαδικασία απόδοσης πολύπλοκων διαγραμμάτων και μεγάλων εγγράφων μεταφέρεται πλέον από τη CPU στην GPU, μειώνοντας δραστικά τους χρόνους φόρτωσης. Στον τομέα της ασφάλειας, η λειτουργία SafeBrowsing αποκτά τη δυνατότητα να μπλοκάρει αυτόματα και να ανακαλεί οριστικά τα δικαιώματα ειδοποιήσεων από ιστοσελίδες που επισημαίνονται ως κακόβουλες ή προσπαθούν να προωθήσουν spam.
Η προσέγγιση της Mozilla απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη παραμένει αυστηρά προαιρετική (opt-in). Το νέο Smart Window λειτουργεί ως εργαλείο σύνοψης περιεχομένου, ωστόσο τίποτα δεν εκτελείται αυτόματα στο παρασκήνιο χωρίς τη ρητή συγκατάθεση του χρήστη. Αυτή η πολιτική, σε συνδυασμό με το “kill switch” των AI λειτουργιών που παρουσιάστηκε στην προηγούμενη έκδοση (148), επιβεβαιώνει τη δέσμευση της εταιρείας στον έλεγχο των δεδομένων από τον ίδιο τον χρήστη. Τέλος, η αναβάθμιση συνοδεύεται από έναν εκτεταμένο επανασχεδιασμό του περιβάλλοντος χρήσης (νέα εικονίδια, βελτιωμένα μενού ρυθμίσεων) και την παρουσίαση της νέας μασκότ με το όνομα “Kit”.
Με τη ματιά του Techgear
Η κυκλοφορία του Firefox 149 φέρνει εξαιρετικά εργαλεία στα χέρια των χρηστών, ωστόσο η ελληνική αγορά καλείται να διαχειριστεί τον τοπικό περιορισμό της βασικότερης λειτουργίας. Το δωρεάν VPN δεν είναι αρχικά διαθέσιμο στις ελληνικές IP. Καθώς το rollout περιορίζεται αυστηρά σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία, οι χρήστες στην Ελλάδα δεν θα δουν την επιλογή ενεργοποίησης στο μενού τους άμεσα, αναμένοντας την αξιολόγηση των server loads από τη Mozilla για μελλοντική επέκταση.
Από δοκιμές παρόμοιων proxy υλοποιήσεων, είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί πως το συγκεκριμένο VPN δεν αντικαθιστά σε καμία περίπτωση τις αυτόνομες, συνδρομητικές εφαρμογές (όπως NordVPN, Surfshark ή το ίδιο το premium Mozilla VPN). Η προστασία αφορά αποκλειστικά τον browser. Εάν κατεβάζετε αρχεία μέσω P2P, παίζετε online games ή χρησιμοποιείτε τοπικούς email clients, η IP σας παραμένει απολύτως ορατή στον πάροχο (π.χ. Cosmote, Vodafone, Nova).
Παρά την απουσία του VPN για την ώρα στη χώρα μας, η προσθήκη του Native Split View αποτελεί τον κύριο λόγο για να προχωρήσετε άμεσα στην αναβάθμιση. Η διαχείριση της μνήμης είναι εξαιρετική, ειδικά σε συστήματα με 16GB RAM, ενώ η απόκριση του PDF reader μέσω της κάρτας γραφικών επιλύει χρόνια προβλήματα καθυστερήσεων στην ανάγνωση μεγάλων αρχείων. Αν χρησιμοποιείτε ultrawide οθόνες, δοκιμάστε την εργονομία του Split View σε συνδυασμό με τα νέα Tab Notes, καθώς η εξάλειψη της ανάγκης για τρίτα extensions μειώνει αποδεδειγμένα τα crashes του browser.
