Η μακροχρόνια ζωή είναι μια έννοια που από την αρχαιότητα έχει γοητεύσει την ανθρωπότητα, αναζητώντας μυστικά που θα μπορούσαν να μας κρατήσουν νέους για περισσότερο. Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις, αλλά και ιστορικές παρατηρήσεις, φαίνεται ότι οι άνθρωποι που φτάνουν τα 100 χρόνια ζωής υπόκεινται σε διαφορετικές μοριακές διαδικασίες, οι οποίες τους επιτρέπουν να διατηρούν νεανική βιολογία σε πολλές ζωτικές λειτουργίες του οργανισμού τους. Τι είναι αυτό που επιτρέπει σε αυτούς τους θρυλικούς centenarians να διανύουν έναν αιώνα ζωής;
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Aging Cell ρίχνει φως σε αυτό το ερώτημα, αποκαλύπτοντας ότι μόλις το 0,02% του πληθυσμού στη Σουηδία καταφέρνει να φτάσει τα 100 χρόνια. Αλλά πώς είναι δυνατόν αυτοί οι άνθρωποι να επιβιώνουν τόσα χρόνια, διατηρώντας παράλληλα τη σωματική και ψυχική τους υγεία;
Για να εξερευνήσουν αυτό το ερώτημα, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης και της Λωζάνης σχεδίασαν μια ερευνητική μελέτη ανάλυσης αίματος ανθρώπων ηλικίας 100, 80 ετών και ενήλικες 30-60. Η ανάλυση αυτή μας δίνει μια μοναδική ευκαιρία να κατανοήσουμε τα βιολογικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με την ευημερία και τη μακροχρόνια ζωή.
Το Πρόγραμμα SWISS100
Στο πλαίσιο του προγράμματος SWISS100, οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα αίματος από:
- Ατομα ηλικίας 100 χρονών,
- Άτομα ηλικίας 80 χρονών,
- Ενήλικες μεταξύ 30-60 ετών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι ηλικιωμένοι αντιμετώπισαν 37 πρωτεΐνες που μοιάζουν με αυτές των νεότερων, αποδεικνύοντας ότι η βιολογία τους είναι περισσότερο κοντά στους νέους παρά στους ηλικιωμένους.
Από αυτές τις πρωτεΐνες, κάποιες είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της εξωκυτταρικής μήτρας, ενώ άλλες εμπλέκονται στην προστασία από καρκινικές αναπτύξεις και ρυθμίζουν τον μεταβολισμό του λίπους και του σακχάρου.
Η μελέτη περιλάμβανε 39 άτομα ηλικίας 100-105 ετών, 59 άτομα ηλικίας 80 και 40 άτομα ηλικίας 30-60 ετών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα προφίλ των πρωτεϊνών στους centenarians πλησίαζαν αυτά των νεότερων, αντί για τις ομάδες ηλικίας 80 ετών.
Πέντε από αυτές τις πρωτεΐνες σχετίζονταν με το οξειδωτικό στρες, μια διαδικασία που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες. Αυτές οι ελεύθερες ρίζες είναι προϊόντα μεταβολισμού που συνδέονται με χρόνιες φλεγμονές, καθώς τα ανοσοκύτταρα τις παράγουν ως αντίκτυπο σε διάφορες απειλές του οργανισμού.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ελεύθερες ρίζες είναι χημικές ενώσεις που προκύπτουν από εξωτερικούς και παθολογικούς παράγοντες. [Δείτε περισσότερα για τις ελεύθερες ρίζες](https://asklipios-diagnosis.gr/el/new/eleutheres-rizes-ti-inai-kai-pos-epireazoun-tin-igia-mas#:~:text=%CE%9C%CE%B5%20%CE%B1%CF%80%CE%BB%CE%AC%20%CE%BB%CF%8C%CE%B3ι%CE%B1%2C%20%CE%BF%CE%B9%20%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%8D%CE%B8%CE%B5%CF%81ες,%CE%B5%CE%BE%CF%89%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82%20%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B5%CF%82%20%CE%AE%20%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82%20%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AC%CF%83ες.
Ο Karl-Heinz Krause, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, θέτει το ερώτημα: «Τα άτομα ηλικίας 100 ετών έχουν λιγότερες ελεύθερες ρίζες ή διαθέτουν ισχυρότερη αντιοξειδωτική άμυνα;» Όπως αναφέρει, «η απάντηση είναι σαφής: έχουν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα αντιοξειδωτικών πρωτεϊνών σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό, πράγμα που σημαίνει ότι τα επίπεδα οξειδωτικού στρες στους centenarians είναι σημαντικά χαμηλότερα, πράγμα που τους καθιστά λιγότερο εξαρτώμενους από την παραγωγή αντιοξειδωτικών πρωτεϊνών».
Αναφορά: “Plasma Proteome Profiling of Centenarian Across Switzerland Reveals Key Youth-Associated Proteins” by Flavien Delhaes, Justine Falciola, Adar Hoffman, Stéphanie Carnesecchi, Stefano Cavalli, Armin von Gunten, Daniela S. Jopp, François R. Herrmann and Karl-Heinz Krause, 8 February 2026, Aging Cell.
DOI: 10.1111/acel.70409
