Για περισσότερα από 100.000 χρόνια, το ηφαίστειο των Μεθάνων, μέρος του ηφαιστειακού τόξου του νότιου Αιγαίου, φαινόνταν ανενεργό.
Η Εξερεύνηση της Υπόγειας Δραστηριότητας
Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το ελβετικό πανεπιστήμιο «ETH Zurich», ανέλυσε σε βάθος περισσότερα από 700.000 χρόνια ηφαιστειακής δραστηριότητας του ηφαιστείου. Η μελέτη αποκάλυψε ότι, κατά τη διάρκεια της περιόδου σιωπής, το ηφαίστειο συνέχιζε να έχει έντονη υπόγεια δραστηριότητα, αψηφώντας την προηγούμενη αντίληψη περί οριστικής ηφαιστειακής ησυχίας.
Πώς έγιναν οι Έρευνες
Η ερευνητική ομάδα μελέτησε 31 εκρήξεις σε ένα διάστημα περίπου 700.000 χρόνων μέσω επιτόπιας δειγματοληψίας. Συλλέγοντας υλικό από ροές λάβας και ηφαιστειακούς δόμους, προσπάθησαν να κατανοήσουν τη σύνθετη ιστορία του ηφαιστείου.
Η Χρησιμότητα των Ζιργκόν
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι ερευνητές μελέτησαν πάνω από 1.250 μικρούς μαγματικούς κρυστάλλους, γνωστούς ως ζιργκόν. Αυτοί λειτουργούν σαν «μικροσκοπικές χρονοκάψουλες», καταγράφοντας τις συνθήκες και τον χρόνο σχηματισμού τους, δίνοντας πολύτιμα στοιχεία για την εξέλιξη του μάγματος.
Ανακάλυψη Μιας Νέας Προσέγγισης
Η ανασύνθεση της ιστορίας του ηφαιστείου αποκάλυψε ότι παρέμεινε ανενεργό για περίπου 110.000 χρόνια προτού ξυπνήσει ξανά. Αυτό αντιβαίνει στην μέχρι τώρα πεποίθηση πως μια μακρά περίοδος αδράνειας σημαίνει ότι το ηφαίστειο θα παραμείνει σιωπηλό μόνιμα.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι πρέπει να επαναξιολογήσουμε τη φυσιολογία των ανενεργών ηφαιστείων», αναφέρει ο κύριος ερευνητής της μελέτης, Ραζβάν-Γκάμπριελ Ποπά.
Προβλήματα και Υδρολογία του Μάγματος
Σημαντική είναι η διαπίστωση ότι κατά την περίοδο αδράνειας, η παραγωγή μάγματος δεν μειώθηκε. Αντίθετα, το μάγμα συγκεντρωνόταν στα βάθη, με τον θάλαμο μάγματος να μεγαλώνει. Αυτό προκύπτει από την υψηλή υγρασία στο μάγμα, η οποία επιβραδύνει την άνοδό του προς την επιφάνεια, αποτρέποντας τις εκρήξεις.
Πότε Μπορεί να Γίνει Επικίνδυνο
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η παρατήρηση και η μελέτη των ηφαιστείων πρέπει να γίνουν πιο προσεκτικές, δεδομένου ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα μπορεί να αναιρεί την υπάρχουσα γνώση. «Πολλά ηφαίστεια που θεωρούνται σβησμένα μπορεί να μαζεύουν απλώς τη δύναμή τους», προειδοποιεί ο Ποπά.
Υποστράτηγγες και Συμπεράσματα
- Η αδράνεια δεν υποδηλώνει απαραίτητα αδυναμία – μπορεί να οδηγήσει σε πιο επικίνδυνες καταστάσεις.
- Στην περίπτωση των Μεθάνων, αν υπάρξει άλλη μια μακρά περίοδος «ύπνου», το ηφαίστειο μπορεί να μετατραπεί σε επικίνδυνο.
- Παρόμοιες συμπεριφορές παρατηρούνται και σε άλλα ηφαίστεια, όπως το Τσιομαντούλ στη Ρουμανία.
Η ανάγκη παρακολούθησης των ηφαιστειακών περιοχών είναι κρίσιμη, καθώς ηφαιστειακοί θάλαμοι μπορεί να εξελίσσονται κάτω από την επιφάνεια χωρίς να το γνωρίζουμε.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Μαρία Κουζινοπούλου
Αθήνα, Ελλάδα
