Τα καπνικά προϊόντα παραμένουν μία από τις πιο σοβαρές απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με περισσότερους από 8 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Εξ αυτών, πάνω από 1 εκατομ. θάνατοι αφορούν μη καπνιστές που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα, κάτι που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο ανησυχητική.
Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι επίσης κρίσιμη. Παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει για τη μείωση του καπνίσματος, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση κλασικών τσιγάρων παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται ραγδαία άνοδος της χρήσης ατμιστικών προϊόντων, κυρίως στους νέους.
Ανησυχητική αύξηση του ατμίσματος
Η έκθεση ESPAD 2024 (European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs) αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην Ευρώπη όσον αφορά τη συνδυαστική χρήση τσιγάρου και ηλεκτρονικού τσιγάρου. Συγκεκριμένα, μεταξύ 2019 και 2024, η αύξηση φτάνει τις 11 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που προκαλεί ανησυχία.
Μια άλλη ανησυχητική διάσταση είναι το 77% των Ελλήνων μαθητών που υποστηρίζει ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι “αρκετά” ή “πολύ” εύκολο να βρεθεί. Οι απλοί και πρόσφοροι τρόποι πρόσβασης καταδεικνύουν την ελκυστικότητα αυτών των προϊόντων για τη νεολαία. Μάλιστα, 17% των μαθητών είχαν δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο πριν από την ηλικία των 13 ετών, ποσοστά που σχεδόν διπλασιάζουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου έχει φτάσει το 44% και εκτιμάται ότι ξεπερνά τη χρήση κλασικού τσιγάρου, που ανέρχεται σε 32% σε πολλές χώρες. Αξιοσημείωτο είναι ότι, αντίθετα με τα προηγούμενα χρόνια, τα κορίτσια πλέον υπερτερούν των αγοριών όσον αφορά τη χρήση ατμιστικών προϊόντων, κάτι που συνδέεται με τις στρατηγικές marketing που στοχεύουν στις γυναίκες.
Η κατάσταση αυτή καταδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση των πολιτικών πρόληψης στην Ελλάδα, προκειμένου να αναστραφούν οι αυξητικές τάσεις της χρήσης καπνικών προϊόντων.
Πρωτοβουλίες για την πρόληψη
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους του καπνίσματος. Στο πλαίσιο αυτό, δημιούργησε έναν οδηγό πρόληψης καρδιοαγγειακών παθήσεων, ο οποίος θα διανεμηθεί ευρέως σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή.
Η ΕΚΕ προχωρά επίσης στη διεύρυνση των Καρδιολογικών Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος, με στόχο να προσφέρει περισσότερες επιλογές στους πολίτες για τη μάχη εναντίον του καπνίσματος. Η φετινή εκστρατεία πραγματοποιείται με τη σημαντική υποστήριξη της UNI-PHARMA.
Τα οφέλη της διακοπής του καπνίσματος
- Η μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων είναι άμεση.
- Η οικονομική ανακούφιση από τη μείωση των εξόδων για καπνικά προϊόντα.
- Η βελτίωση των κοινωνικών σχέσεων και των αλληλεπιδράσεων.
- Η προστασία του περιβάλλοντος από τα απόβλητα του καπνού.
Πώς να διακόψετε το κάπνισμα
Ένας συγκεκριμένος προγραμματισμός μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της διακοπής:
- Ορίστε μια συγκεκριμένη ημερομηνία για τη διακοπή.
- Ενημερώστε τους γύρω σας για να σας υποστηρίξουν.
- Αφαιρέστε προϊόντα καπνού από τον χώρο σας.
- Προετοιμαστείτε για τις προκλήσεις των πρώτων εβδομάδων.
Αντιμετώπιση της επιθυμίας για κάπνισμα
Η τεχνική των 4D μπορεί να σας βοηθήσει:
- Καθυστέρηση: Αφήστε να περάσει κάποιο χρονικό διάστημα πριν υποκύψετε στην επιθυμία.
- Βαθιές αναπνοές: Χαλαρώστε κάνοντας 10 βαθιές ανάσες.
- Δροσερό νερό: Πιείτε νερό ως εναλλακτική λύση.
- Διασπορά προσοχής: Ασχοληθείτε με κάτι άλλο για να αποσπάσετε την προσοχή σας.
Συμπεράσματα και προτάσεις
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος και τις προσπάθειες της ΕΚΕ, ο Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, κ. Κωνσταντίνος Τούτουζας, τονίζει: «Οι αριθμοί δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Το κάπνισμα και οι σύγχρονες μορφές χρήσης καπνικών προϊόντων στοχεύουν ιδιαίτερα τους νέους. Η σωστή ενημέρωση και η πρώιμη παρέμβαση είναι πιο επιτακτικές από ποτέ.
Η διακοπή του καπνίσματος είναι πάνω από όλα μία επένδυση στη ζωή και την υγεία μας. Καθεμία ημέρα χωρίς κάπνο είναι ένα βήμα προς μία καλύτερη ποιότητα ζωής και μια υγιέστερη κοινωνία.
Ας ενισχύσουμε, όλοι μαζί, τις προσπάθειες που στοχεύουν στη μείωση των κρουσμάτων καπνίσματος και στην προστασία των νέων από τις συνέπειες αυτής της επιβλαβούς συνήθειας.
