Σύνταξη – επιμέλεια: Στέλιος Βασιλούδης
Ένα φιλόδοξο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο αναμένεται να κοστίσει 20 δισεκατομμύρια ευρώ, βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων αντιπαραθέσεων, καθώς οι επικριτές του εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την πραγματική ανάγκη και ζήτηση για τεράστιες υποδομές υπολογιστικής ισχύος στην Ευρώπη.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, έχει αναγγείλει την κατασκευή γιγαντιαίων κέντρων τεχνητής νοημοσύνης (AI), ως τον Ευρωπαϊκό αντίκτυπο στις πρωτοβουλίες των ΗΠΑ να επενδύσουν και να επεκτείνουν την υπολογιστική τους δύναμη. Παρόλο που το σχέδιο θα παρουσιαστεί επισήμως την ερχόμενη άνοιξη, ήδη πολλοί είναι αυτοί που το αποδοκιμάζουν, τονίζοντας ότι ίσως είναι μια δαπανηρή και ατελέσφορη προσπάθεια για την Ευρώπη, η οποία ήδη υστερεί έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
Η πρόταση για τη δημιουργία αυτών των γιγαντιαίων κόμβων υπολογιστικής ισχύος έρχεται σε μια εποχή που πολλοί αναρωτιούνται αν η ΕΕ έχει τη δυνατότητα να ανταγωνιστεί τις αμερικανικές και κινεζικές τεχνολογίες. Όπως σημειώνει ο Γερμανός βουλευτής Sergey Lagodinsky, «η επιχείρηση επιχειρηματικής σκοπιμότητας πίσω από αυτά τα γιγα-εργοστάσια δεν είναι σαφής».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι τέτοια κέντρα υπολογιστικής ισχύος είναι απαραίτητα για να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από άλλες ηπείρους, τονίζοντας ότι «η κυρίαρχη υπολογιστική ισχύς είναι παραπάνω από απλή υπολογιστική ισχύ».
Μάχη ενάντια σε γιγαντιαία έργα της νέας εποχής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να ενισχύσει την υπολογιστική ικανότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών και ερευνητών προκειμένου να προλάβει την ανάπτυξη των αμερικανικών μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM), όπως το GPT της OpenAI και το Claude της Anthropic. Στο πλαίσιο αυτού του εγχειρήματος, ανακοινώθηκε η δημιουργία 19 υπερυπολογιστών σε 16 χώρες, γνωστών ως Εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η πρόταση περιλαμβάνει την κατασκευή τεσσάρων έως πέντε γιγάντιων εγκαταστάσεων, που θα λειτουργούν με 100.000 μονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPU), που είναι απαραίτητες για τη διαδικασία εκπαίδευσης μοντέλων AI. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις θα είναι σημαντικά μεγαλύτερες από τις ήδη προγραμματισμένες μονάδες και θα ανταγωνίζονται κέντρα δεδομένων όπως το Stargate της OpenAI.
Η χρηματοδότηση θα προέλθει από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, με την ΕΕ να έχει επιδιώξει τη συγκέντρωση των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ για την υποστήριξη των έργων. Συνολικά, υποβλήθηκαν 76 προσφορές για την κατασκευή 60 κέντρων σε συνδυασμό με το EuroHPC, το δίκτυο υπερυπολογιστών της ΕΕ.
Ωστόσο, παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα αυτών των γιγαντιαίων εγχειρημάτων. Σύμφωνα με την ερευνήτρια Nicoleta Kyosovska, η ζήτηση για τη χρήση της ενέργειας που θα παράγουν αυτές οι εγκαταστάσεις είναι αβέβαιη, καθώς απουσιάζουν οι εταιρείες στην Ευρώπη που θα μπορούσαν να τις εκμεταλλευτούν όσο απαιτείται.
Η Ευρωπαϊκή Εξάρτηση
Η συνολική εικόνα των προσπαθειών της ΕΕ είναι ακόμα σε στάδιο εννοιολογικής ανάπτυξης, καθώς οι ευρωπαϊκές εταιρείες απουσιάζουν από την κορυφαία σκηνή της τεχνητής νοημοσύνης. Παρά το ότι η Mistral έχει ανακοινώσει σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές της, πολλοί επισημαίνουν την ανάγκη στροφής της εστίασης από τις μεγάλες γλωσσικές μονάδες σε βιομηχανικές εφαρμογές, όπου η Ευρώπη μπορεί να έχει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
Εκπρόσωποι από την ΕΕ προτρέπουν σε πιο στρατηγική σκέψη, προειδοποιώντας ότι η έλλειψη διαφοροποίησης θα μπορούσε να εντείνει την εξάρτηση από τα αμερικανικά τεχνολογικά προϊόντα, ειδικά από την Nvidia, η οποία κυριαρχεί στον τομέα των GPU.
Η ανησυχία είναι ότι η κλιμάκωση των γιγαντιαίων εγκαταστάσεων ενδέχεται να μην παρέχει τις κατάλληλες λύσεις στο πρόβλημα της εξάρτησης, καθώς οι επενδύσεις στην Αμερική συνεχίζουν να αυξάνονται με ρυθμούς που η ΕΕ δεν μπορεί να παρακολουθήσει.
Η ΕΕ αντιμετωπίζει πλέον τη πρόκληση να επανεξετάσει τις στρατηγικές της και να επιδιώξει μια προσέγγιση που θα ενισχύσει την ικανότητά της να ανταγωνίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο, προτού οι μεγάλες επενδύσεις οι οποίες πραγματοποιούνται στις ΗΠΑ και την Κίνα λάβουν εκρηκτική ανάπτυξη.
Τέλος, αυτό το σχέδιο, αν και φιλοδοξο, ίσως είναι «πολύ λίγο, πολύ αργά» για την Ευρώπη αν δεν υπάρξει εστίαση στις στρατηγικές εξελίξεις στην τεχνολογία.
Πηγή: POLITICO
