Η ψηφιακή κυριαρχία αποτελεί «ζήτημα εθνικής επιβίωσης», δήλωσε Ευρωπαία υπουργός στο CNBC, καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να μειώσει την κυριαρχία των αμερικανικών ψηφιακών υπηρεσιών στις κρίσιμες υποδομές της, εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Η εξάρτηση της ηπείρου από την αμερικανική τεχνολογία — αλλά και από τη στρατιωτική προστασία των ΗΠΑ — έχει τεθεί στο μικροσκόπιο, καθώς οι σχέσεις με τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδεινώθηκαν, την ώρα που αυξάνονται οι προκλήσεις από την Κίνα και τη Ρωσία.
Ο Τραμπ προκάλεσε ανησυχία στην Ευρώπη επιβάλλοντας δασμούς μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ενώ νέα ένταση δημιουργήθηκε όταν αρνήθηκε αρχικά να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης για την απόκτηση της Γροιλανδίας — η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας — προτού τελικά το απορρίψει.
Η κυριαρχία των αμερικανικών cloud
Σύμφωνα με στοιχεία της Synergy Research Group, τα οποία αναμεταδίδει το CNBC, οι αμερικανικοί πάροχοι cloud κατέχουν το 85% της ευρωπαϊκής αγοράς. Παράλληλα, οι Amazon, Microsoft και Google ελέγχουν πάνω από το 70% της αγοράς cloud στην Ευρώπη, ενώ οι αμερικανικές εταιρείες διατηρούν τουλάχιστον το 59% της αγοράς επιχειρησιακού λογισμικού.
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι αυτή η εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους εγκυμονεί κινδύνους, ιδίως υπό το φως αυξανόμενων ρωσικών κυβερνοεπιθέσεων και των τεταμένων σχέσεων με την Ουάσινγκτον. Ο αμερικανικός νόμος Cloud Act του 2018 επιτρέπει στις αρχές επιβολής του νόμου να ζητούν δεδομένα χρηστών από αμερικανικές εταιρείες, ανεξαρτήτως του πού αυτά αποθηκεύονται.
Εσθονία: «Δεν είναι απλώς πολιτική ΙΤ»
Η Εσθονία δήλωσε στο CNBC ότι επιταχύνει την πολιτική «πρώτα το ανοιχτό λογισμικό» λόγω των «αυξημένων απειλών ασφαλείας στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης». Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ενίσχυσε τους φόβους για πιθανή στοχοποίηση των Βαλτικών χωρών.
«Αυτό έχει καταστήσει την ψηφιακή κυριαρχία ζήτημα εθνικής επιβίωσης, όχι απλώς πολιτικής πληροφορικής», δήλωσε η υπουργός Δικαιοσύνης και Ψηφιακών Υποθέσεων της Εσθονίας, Liisa Pakosta.
Όπως τόνισε, η υπερβολική εξάρτηση από «κλειστές, ιδιόκτητες λύσεις-μαύρα κουτιά» δημιουργεί στρατηγική ευαλωτότητα. Αντίθετα, το ανοιχτό λογισμικό διασφαλίζει ότι, ακόμη κι αν διακοπούν οι διεθνείς συνδέσεις ή αλλάξουν οι πολιτικές προμηθευτών, η χώρα θα διατηρεί πλήρη έλεγχο του κώδικα και θα μπορεί να διατηρήσει σε λειτουργία το ψηφιακό κράτος της.
Κινήσεις σε Γερμανία, Γαλλία και Βέλγιο
Η Γερμανία χαρακτήρισε την ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας «κεντρικό στόχο» της σημερινής κυβέρνησης, επικαλούμενη τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την αυξημένη αστάθεια στο διεθνές περιβάλλον.
Τον Ιανουάριο, η Γαλλία ανακοίνωσε την ανάπτυξη του Visio, ενός κρατικά αναπτυγμένου εργαλείου τηλεδιάσκεψης που θα αντικαταστήσει αμερικανικές πλατφόρμες όπως το Microsoft Teams και το Zoom σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες έως το 2027.
Την ίδια περίοδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδέχθηκε ότι αντιμετωπίζει «σημαντικό πρόβλημα εξάρτησης από μη ευρωπαϊκές χώρες στον ψηφιακό τομέα», γεγονός που ενδέχεται να δημιουργεί ευπάθειες ακόμη και σε κρίσιμους τομείς.
Στο Βέλγιο, η ομοσπονδιακή διοίκηση επανεξετάζει τις ψηφιακές της εξαρτήσεις, ιδίως σε κρίσιμους τομείς, εξετάζοντας μεταξύ άλλων εθνική στρατηγική cloud και την ασφάλεια αποθήκευσης ευαίσθητων δεδομένων.
Στροφή σε εναλλακτικές ανοιχτού κώδικα
Η Δανία ανακοίνωσε πιλοτικό πρόγραμμα χρήσης εναλλακτικής λύσης ανοιχτού κώδικα αντί του Microsoft Office για ορισμένους δημοσίους υπαλλήλους. Η υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων Caroline Stage Olsen σημείωσε ότι «υπερβολικά μεγάλο μέρος της δημόσιας ψηφιακής υποδομής εξαρτάται από ελάχιστους ξένους προμηθευτές», γεγονός που καθιστά τη χώρα ευάλωτη.
Ωστόσο, διευκρινίστηκε ότι το πιλοτικό πρόγραμμα είναι περιορισμένης κλίμακας και δεν έχει ληφθεί απόφαση για πλήρη απομάκρυνση από τη Microsoft ή τα Windows.
Ραγδαία αύξηση επενδύσεων
Και τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ υπέγραψαν κοινή δήλωση με στόχο την ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας και τη μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων.
Σύμφωνα με πρόβλεψη της Gartner, οι δαπάνες για «κυρίαρχες» υποδομές cloud (sovereign cloud IaaS) στην Ευρώπη θα υπερτριπλασιαστούν έως το 2027, φτάνοντας τα 23 δισ. δολάρια — αύξηση σημαντικά μεγαλύτερη από εκείνη στη Βόρεια Αμερική και την Κίνα.
Παρά τις πρωτοβουλίες αυτές, οι αμερικανικές τεχνολογικές πλατφόρμες δεν αναμένεται να εξαφανιστούν σύντομα από την ευρωπαϊκή αγορά. Όπως σημειώνουν αναλυτές, η διαρκής επένδυση σε έρευνα, υποδομές και υποστήριξη καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ουσιαστική ανατροπή των σημερινών συσχετισμών στην αγορά cloud.
