Πριν τα αυτοκίνητα και τα λεωφορεία γίνουν πανταχού παρόντα χαρακτηριστικά του σύγχρονου αστικό τοπίου, πολλές πόλεις εγκατέστησαν τραμ για να μεταφέρουν τους κατοίκους από γειτονιά σε γειτονιά. Τους καλοκαιρινούς μήνες, το ταξίδι ήταν γεμάτο, με δεκάδες κολλώδεις, ιδρωμένους επιβάτες στριμωγμένους στη ζέστη. Αλλά οι χειμώνες ήταν χειρότεροι.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν ότι τα τρόλεϊ δεν ήταν θερμαινόμενα – αυτή η πρόοδος ήρθε με την ηλεκτροδότηση τους τη δεκαετία του 1890 – ήταν ότι το χιονόνερο και το χιόνι καθιστούσαν αδύνατο να δουν οι οδηγοί των τραμ. Δεν είχαν άλλη επιλογή από το να κρεμάσουν τα κεφάλια τους από ένα ανοιχτό παράθυρο ή να σταματούν τελείως κάθε λίγα τετράγωνα για να καθαρίζουν χειροκίνητα το τζάμι από το εξωτερικό. Ο παγερός αέρας όρμησε με κάθε τρόπο.
Η επιχειρηματίας Mary Anderson δεν είχε βιώσει ποτέ τον εποχιακό αγώνα των μέσων μαζικής μεταφοράς πίσω στο σπίτι στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα. Αλλά τρέμοντας σε ένα τραμ κατά τη διάρκεια ενός χειμερινή επίσκεψη στη Νέα Υόρκη το 1902 της έδωσε μια ιδέα. Τι θα γινόταν αν ο χειριστής μπορούσε να καθαρίσει το παρμπρίζ του από το εσωτερικό του καροτσιού χωρίς να ανοίξει παράθυρο ή πόρτα;
Ο Άντερσον άρχισε να εργάζεται σε ένα πρωτότυπο αμέσως, οραματιζόμενος έναν ξύλινο βραχίονα με λάστιχο. Όταν τραβήχτηκε, ένας μοχλός μέσα στο αυτοκίνητο ενεργοποίησε έναν μηχανισμό ελατηρίου που έσυρε τον υαλοκαθαριστήρα στην επιφάνεια του παρμπρίζ, καθαρίζοντάς τον από οποιοδήποτε εμπόδιο. Στις 10 Νοεμβρίου 1903 ήταν εξέδωσε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ΗΠΑ Νο. 743,801 για τη «Συσκευή καθαρισμού παραθύρων”—οι πρώτοι υαλοκαθαριστήρες.
Η ζωή της Mary Anderson πριν από τους υαλοκαθαριστήρες
Ο Άντερσον ήταν γεννημένος σε μια φυτεία της Αλαμπάμα το 1866. Αν και ο πατέρας της πέθανε όταν εκείνη ήταν μόλις 4 ετών, η Άντερσον μεγάλωσε με το προνόμιο της οικονομικής σταθερότητας από το κτήμα που άφησε πίσω του.
Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή της πριν από το 1889, όταν μετακόμισε με τη χήρα μητέρα και την αδερφή της Φάνι στην ταχέως αναπτυσσόμενη πόλη του Μπέρμιγχαμ. Εκεί, η οικογένεια μπήκε στον κλάδο των ακινήτων, χρηματοδοτώντας και χτίζοντας τα Fairmont Apartments στη λεωφόρο Highland. Ήταν ένα πρώτο βήμα για τον Άντερσον σε έναν ανδροκρατούμενο επιχειρηματικό κόσμο.
Τα επόμενα χρόνια, ασχολήθηκε πιο βαθιά με την τοπική ανάπτυξη και διαχείριση ακινήτων. Το 1893, μετακόμισε στο Φρέσνο της Καλιφόρνια, για να λειτουργήσει ένα ράντσο βοοειδών και έναν αμπελώνα. Ωστόσο, αυτό το εγχείρημα ήταν, προφανώς, βραχύβιο.
Σύντομα η Άντερσον είχε επιστρέψει σπίτι στα διαμερίσματα Fairmont για να βοηθήσει στη φροντίδα της άρρωστης θείας της. Όταν η θεία της πέθανε, τα μυστικά της αποθέματα χρυσού και κοσμημάτων -κρυμμένα σε μπαούλα που απαγορευόταν να ανοίξει η οικογένεια όσο ζούσε- βοήθησαν στη χρηματοδότηση της επιχειρηματικότητας του Άντερσον, συμπεριλαμβανομένης της εφεύρεσης των πρώτων υαλοκαθαριστήρων.
Γιατί υπάρχουν λιγότερες γυναίκες εφευρέτες;
Η Άντερσον δεν παντρεύτηκε ποτέ και, όπως οι γυναίκες εφευρέτες που ήρθαν πριν και μετά από αυτήν, αντιμετώπισε διαφορετικούς περιορισμούς στην επιχειρηματικότητα από τους άνδρες, όπως απαγορεύσεις κατοχής περιουσίας και άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών.
Σήμερα, οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν μόνο το 12 τοις εκατό των κατόχων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ, γεγονός που υποδηλώνει ότι παίζουν περισσότεροι παράγοντες, λέει Ζορίνα Χανκαθηγητής οικονομικών στο Bowdoin College.
Οι πιο σημαντικοί λόγοι σχετίζονται «με επιλογές και όχι εμπόδια», εξηγεί η Zorina. «Πρώτον, τα είδη τεχνολογίας που μπορούν να κατοχυρωθούν με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν ευθυγραμμίζονται με τα είδη τεχνολογίας που επιλέγουν να δημιουργήσουν οι γυναίκες· δεύτερον, οι πατέντες επιτρέπουν τις αγορές ιδεών και δεν είναι τόσο χρήσιμες εάν ο δημιουργός δεν επιθυμεί να πουλήσει την ιδέα του ή να εμπορευματοποιήσει τις εφευρέσεις του».
Η Mary Anderson δεν μπορούσε να πουλήσει την ιδέα της για υαλοκαθαριστήρες
Η Άντερσον από την πλευρά της, έκανε θέλει να πουλήσει τη συσκευή καθαρισμού παραθύρων της. Για τουλάχιστον ενάμιση χρόνο, διέθεσε την εφεύρεσή της σε κατασκευαστές της νεοσύστατης αυτοκινητοβιομηχανίας. Ο καθένας απάντησε με κάποια παραλλαγή του απόρριψη που εστάλη από την εταιρεία του Μόντρεαλ Dinning & Eckenstein στις 20 Ιουνίου 1905: «Λυπούμαστε να δηλώσουμε ότι δεν θεωρούμε [the window-cleaning device] να είναι τέτοιας εμπορικής αξίας που θα δικαιολογούσε την πώλησή του.»
Ούτε ήταν μόνο ότι η εφεύρεση του Άντερσον θεωρήθηκε ανάξια επένδυσης σε μια αυτοκινητοβιομηχανία που δεν είχε ακόμη απογειωθεί. Κάποιοι υποστήριξαν ότι η συσκευή καθαρισμού παραθύρων ήταν εντελώς επικίνδυνη, η σαρωτική της κίνηση αποσπούσε την προσοχή του οδηγού που θεωρήθηκε κάπως χειρότερη από το να μην μπορεί καθόλου να δει μέσα από το παρμπρίζ. Η Άντερσον δεν βρήκε ποτέ αγοραστή, κάτι εκείνη πιστεύουν οι απόγονοι μπορεί, εν μέρει, να οφείλεται στην ιδιότητά της ως ανεξάρτητης, ανύπαντρης γυναίκας χωρίς πατέρα.
Το ότι οι υαλοκαθαριστήρες βρίσκονται πλέον σε σχεδόν κάθε μηχανοκίνητο όχημα σε όλο τον κόσμο υποδηλώνει και κάτι άλλο: η Άντερσον ήταν μπροστά από την εποχή της.
Όταν τα αυτοκίνητα πήραν υαλοκαθαριστήρες
Πέντε χρόνια μετά την έκδοση της πατέντας της Mary Anderson, ο κατασκευαστής αυτοκινήτων Henry Ford παρουσίασε το Ford Model T του. Πέντε χρόνια αργότερα, η Ford παρουσίασε την κινούμενη γραμμή συναρμολόγησης, μια καινοτομία που μείωσε δραστικά τον χρόνο που χρειάστηκε για την κατασκευή του αυτοκινήτου και μείωσε σημαντικά το κόστος του για τους καταναλωτές.
Καθώς τα αυτοκίνητα έγιναν πανταχού παρόντα στις ΗΠΑ, τα μάτια των κατασκευαστών άνοιξαν στην αξία του υαλοκαθαριστήρα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, μια έκδοση της εφεύρεσης του Άντερσον έγινε στάνταρ στα περισσότερα οχήματα.
Η Άντερσον πιθανότατα δεν κέρδισε ποτέ δικαιώματα ή τέλη αδειοδότησης από το αμερικανικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αρ. 743.801 έληξε το 1920. Πράγματι, οι κατασκευαστές αυτοκινήτων δεν χρησιμοποίησαν τον ακριβή σχεδιασμό της.
Άλλες γυναίκες εφευρέτες ακολούθησαν την Άντερσον, μεταξύ των οποίων Σάρλοτ Μπρίτζγουντο υποτιθέμενος εφευρέτης του πρώτου ηλεκτροκίνητου αυτόματου υαλοκαθαριστήρα παρμπρίζ το 1917, ο οποίος βελτίωσε την αρχική ιδέα του Άντερσον.
Η Mary Anderson έζησε αρκετά για να δει τους υαλοκαθαριστήρες να γίνονται βασικό χαρακτηριστικό εκατομμυρίων αυτοκινήτων και λεωφορείων σε όλο τον κόσμο—αν και όχι τόσο πολύ ώστε να δει τον εαυτό της να εντάσσεται στο National Inventors Hall of Fame το 2011.
Η Άντερσον παρέμεινε μια ακούραστη επιχειρηματίας σε όλη της τη ζωή, διαχειριζόμενη τα διαμερίσματα Fairmont μέχρι τον θάνατό της σε ηλικία 87 ετών και, οι πιθανότητες είναι ότι είχε ένα αυτοκίνητο εξοπλισμένο με τον διάδοχο των υαλοκαθαριστήρων της εφεύρεσής της το 1903.
Σε Η ιστορία του κάθε πράγματοςτο Popular Science αποκαλύπτει τις κρυμμένες ιστορίες και την εκπληκτική προέλευση πίσω από τα καθημερινά πράγματα.
Σχετικές ιστορίες «The History of Every Thing».
PopSci 2025 Τα καλύτερα νέα
VIA: popsci.com
