Ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák επιδεικνύει μια ανατρεπτική εξέλιξη στον τρόπο που περιστρέφεται, πραγματοποιώντας μια σπάνια τεχνική σταθερότητας, που παρατηρείται για πρώτη φορά σε ουράνιο σώμα. Αυτή η διαπίστωση όχι μόνο προδιαγράφει νέες προοπτικές κατανόησης των κομητών αλλά αναθεωρεί και τις υπάρχουσες θεωρίες γύρω από την κομητική δυναμική και τη δομή των ουρανίων σωμάτων.
Αστρονόμοι που μελέτησαν δεδομένα από το γνωστό τηλεσκόπιο Hubble, συλλέγοντας πληροφορίες που χρονολογούνται από τον Δεκέμβριο του 2017, ανακάλυψαν ότι η περίοδος περιστροφής του κομήτη έχει υποστεί έναν δραματικό μετασχηματισμό. Πιο συγκεκριμένα, η περίοδος περιστροφής του κομήτη έπεσε από 46-60 ώρες (τον Μάιο του 2017) σε περίπου 14 ώρες. Η βασική εξήγηση για αυτή τη μεταβολή είναι ότι η ταχύτητα της περιστροφής του κομήτη φαίνεται να συνεχίζει να μειώνεται, μέχρι να φτάσει στο μηδέν και, στη συνέχεια, να αρχίσει να περιστρέφεται αντίστροφα. Αυτή η αντίστροφη περιστροφή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην επιστήμη της αστρονομίας και μας προκαλεί να αναλογιστούμε τη φύση των κομητών και τις τροχιές τους.
Τι συμβαίνει στον κομήτη
Ο κομήτης 41P έχει διάμετρο περίπου 1 χιλιόμετρο και ολοκληρώνει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο κάθε 5,4 χρόνια. Σύμφωνα με τον αστρονόμο Jewitt, που επανεξέτασε τα δεδομένα του Hubble, η ηλιακή ακτινοβολία κατατάσσει θερμότητα στην επιφάνεια του πάγου του κομήτη, προκαλώντας εξαέρωση και δημιουργία ισχυρών αερίων τζετ. Αυτά τα τζετ εκτοξεύονται σε αντίθετη κατεύθυνση από την κατεύθυνση περιστροφής του κομήτη, δημιουργώντας αντίστροφη ροπή. Αυτή η διαδικασία λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με ένα φρένο, επιβραδύνοντας σταδιακά τη περιστροφή του κομήτη έως ότου σταματήσει και αρχίσει να περιστρέφεται ανάποδα ([NASA](https://www.nasa.gov)).
Πρώτη φορά που παρατηρείται «γρήγορη» αλλαγή κατεύθυνσης
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον επισημαίνουν ότι τέτοιες ταχύτατες μεταβολές της κατεύθυνσης συνήθως εκδηλώνονται σε βάθος δεκαετιών ή ακόμα και αιώνων. Ωστόσο, ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák καθιστά το πείραμα μοναδικό, καθώς γινόμαστε μάρτυρες μιας άμεσης «ταχείας» αντιστροφής. Διακεκριμένοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοιες έντονες αλλαγές ενδέχεται να αμφισβητήσουν τη δομική συνοχή του κομήτη, αυξάνοντας τον κίνδυνο θραύσης του πυρήνα του, γεγονός που θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες.
Τι θα δείξει η επόμενη επιστροφή
Η επιστημονική κοινότητα ανυπομονεί για την επόμενη περιφορά του 41P γύρω από τον Ήλιο, η οποία αναμένεται στα τέλη του 2027 έως τις αρχές του 2028. Η πιθανότητα ο κομήτης να αποκτήσει υπερβολική ταχύτητα περιστροφής θέτει τον πυρήνα του σε σοβαρό κίνδυνο διάσπασης. Ο Jewitt, ένας από τους κύριους ερευνητές, εκτιμά ότι η διαδικασία «αυτοκαταστροφής» του πυρήνα μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα εκτεθεί υλικό που παραμένει κατεψυγμένο για δισεκατομμύρια χρόνια — αρχαίος πάγος που ίσως χρησιμεύσει ως χημικός «χάρτης» της εξέλιξης του ηλιακού μας συστήματος ([European Space Agency](https://www.esa.int)).
