Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στις 19 Φεβρουαρίου στο Science και δείχνουν προστασία απέναντι σε ποικίλες αναπνευστικές απειλές, από ιούς έως βακτήρια και αλλεργιογόνα.
Στα πειράματα, τα εμβολιασμένα ποντίκια προστατεύτηκαν από τον SARS‑CoV‑2 και άλλους κορονοϊούς, καθώς και από Staphylococcus aureus και Acinetobacter baumannii, που περιγράφονται ως συχνές νοσοκομειακές λοιμώξεις. Επιπλέον, το σχήμα δοκιμάστηκε απέναντι σε αλλεργιογόνο από ακάρεα οικιακής σκόνης, ένα συχνό αίτιο αλλεργίας, με το εμβόλιο να καταστέλλει την αλλεργικού τύπου ανοσολογική απόκριση και να διατηρεί καθαρούς αεραγωγούς.
Σε αντίθεση με τα σημερινά εμβόλια που βασίζονται στην αντιγονική ειδικότητα -δηλαδή μιμούνται χαρακτηριστικά τμήματα ενός παθογόνου ώστε το ανοσοποιητικό να τα αναγνωρίζει- η νέα προσέγγιση δεν επιχειρεί να μιμηθεί μέρος κάποιου παθογόνου. Αντίθετα, μιμείται τα «σήματα επικοινωνίας» των ανοσοκυττάρων κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης, συνδέοντας την έμφυτη με την προσαρμοστική ανοσία σε έναν μηχανισμό ανατροφοδότησης που διατηρεί τον οργανισμό σε ευρεία ανοσολογική ετοιμότητα.
Ο Bali Pulendran, καθηγητής μικροβιολογίας και ανοσολογίας στο Stanford Medicine και senior author, περιέγραψε ότι το εμβόλιο αξιοποιεί την ευελιξία της έμφυτης ανοσίας, η οποία μπορεί να δρα γρήγορα και ευρέως, αλλά συνήθως είναι βραχύβια. Σε μελέτη του 2023 σε ποντίκια, η ομάδα είχε δείξει ότι στο εμβόλιο φυματίωσης BCG τα Τ κύτταρα που φτάνουν στους πνεύμονες εκπέμπουν σήματα τα οποία κρατούν ενεργή την έμφυτη ανοσολογική άμυνα για μήνες, μέσω κυτοκινών που ενεργοποιούν τους υποδοχείς toll-like των κυττάρων της έμφυτης ανοσίας.
Το νέο εμβόλιο, που προς το παρόν ονομάζεται GLA-3M-052-LS+OVA, αναπαράγει τα σήματα που ενεργοποιούν τα έμφυτα ανοσοκύτταρα στους πνεύμονες. Περιέχει επίσης ένα ακίνδυνο αντιγόνο, την ωαλβουμίνη (OVA), πρωτεΐνη του αυγού, η οποία βοηθά στην προσέλκυση Τ κυττάρων στους πνεύμονες ώστε η έμφυτη ανοσολογική απόκριση να διατηρείται για εβδομάδες έως και μήνες.
Στη μελέτη, στα ποντίκια χορηγήθηκε μια σταγόνα στη μύτη, με ορισμένα να λαμβάνουν πολλαπλές δόσεις ανά εβδομάδα. Με τρεις δόσεις, καταγράφηκε προστασία από SARS‑CoV‑2 και άλλους κορονοϊούς για τουλάχιστον τρεις μήνες. Σε ανεμβολίαστα ποντίκια, οι ιοί προκάλεσαν έντονη απώλεια βάρους και συχνά θάνατο, με φλεγμονώδεις πνεύμονες γεμάτους ιικό φορτίο. Τα εμβολιασμένα έχασαν πολύ λιγότερο βάρος, επέζησαν όλα και οι πνεύμονές τους ήταν σχεδόν καθαροί από τον ιό.
Ο Pulendran ανέφερε ότι η παρατεταμένη έμφυτη απόκριση μειώνει το ιικό φορτίο στους πνεύμονες κατά 700 φορές, ενώ ό,τι ξεφεύγει αντιμετωπίζεται από ταχύτερη προσαρμοστική απόκριση. Η ομάδα στοχεύει σε δοκιμές σε ανθρώπους, αρχικά με Phase I για ασφάλεια και έπειτα, αν είναι επιτυχής, με μεγαλύτερη δοκιμή όπου οι εμβολιασμένοι εκτίθενται σε λοιμώξεις. Ο Pulendran εκτιμά ότι δύο δόσεις ρινικού σπρέι θα αρκούν για προστασία σε ανθρώπους και, στο καλύτερο σενάριο με επαρκή χρηματοδότηση, ένα καθολικό αναπνευστικό εμβόλιο θα μπορούσε να είναι διαθέσιμο σε πέντε έως επτά χρόνια.
Στη δημιουργία του εμβολίου συνέβαλαν ερευνητές από Emory University School of Medicine, University of North Carolina at Chapel Hill, Utah State University και University of Arizona, ενώ η χρηματοδότηση περιλάμβανε το National Institutes of Health (AI167966) και πανεπιστημιακά ενδοτικά κεφάλαια και δωρεές.
