Μια εντελώς νέα εικόνα διαμορφώνεται στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, εννέα ημέρες μετά την έναρξη των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν: οι μεγάλοι παραγωγοί στον Περσικό Κόλπο περιορίζουν την παραγωγή καθώς οι αποθήκες γεμίζουν και η σημαντικότερη πλωτή οδός για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας παραμένει σχεδόν κλειστή. Το ενδιαφέρον όλων είναι στο άνοιγμα των αγορών τη Δευτέρα.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ έχουν ήδη αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου καθώς εξαντλούνται οι αποθήκες, ακολουθώντας το Ιράκ, του οποίου η παραγωγή έχει μειωθεί κατά περίπου 60%. Άλλοι μπορεί να αναγκαστούν να ακολουθήσουν, καθώς τα πετρελαιοφόρα συνεχίζουν να αποφεύγουν το στενό του Ορμούζ, μειώνοντας ραγδαία τον αριθμό των κενών που είναι διαθέσιμα για φόρτωση. Μόλις καταληφθούν όλα τα πλοία, οι υπόλοιπες αποθήκες της περιοχής θα γεμίσουν ακόμη πιο γρήγορα.
Η Σαουδική Αραβία εκτρέπει ρεκόρ ποσότητες αργού πετρελαίου προς την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας για εξαγωγή, συμβάλλοντας στην ανακούφιση τουλάχιστον μέρους της πίεσης, αναφέρει το Bloomberg.
Το πετρέλαιο πλησιάζει τα 100 δολάρια
Το Ιράν έχει δεσμευτεί να μην υποχωρήσει απέναντι στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απάντησε το Σάββατο λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα εξετάσουν τώρα το ενδεχόμενο να στοχεύσουν περιοχές και ομάδες ανθρώπων στο Ιράν που δεν είχαν στοχευθεί προηγουμένως. Οι επιθέσεις θα συνεχιστούν «μέχρι να παραδοθούν ή, πιο πιθανό, να καταρρεύσουν εντελώς!», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Για τους αναλυτές, τα στελέχη και τους εμπόρους πετρελαίου, αυτό σημαίνει όλο και πιο έντονες προειδοποιήσεις ότι ο πόλεμος φέρνει το αργό πετρέλαιο σε ένα κρίσιμο σημείο και πιο κοντά στο ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Το Brent ανέβηκε ήδη 30% την περασμένη εβδομάδα — η μεγαλύτερη άνοδος των τελευταίων έξι ετών, φέρνοντάς το μόλις λίγα δολάρια μακριά από αυτό το όριο.
Οι δείκτες που συνδέονται στενά με την περιοχή έχουν ήδη ξεπεράσει αυτό το επίπεδο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης που συνδέονται με το εμβληματικό Murban του Αμπού Ντάμπι έκλεισαν στα 103 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Ομάν ήταν στα 107 δολάρια. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του κινεζικού αργού πετρελαίου στο Διεθνές Χρηματιστήριο Ενέργειας της Σαγκάης έκλεισαν, σε δολάρια ΗΠΑ, στα 109 δολάρια.
«Κάθε επιπλέον ημέρα διακοπής της παραγωγής αυξάνει την πίεση και, σε αυτό το σενάριο, δεν υπάρχει ουσιαστικά ανώτατο όριο στις τιμές βραχυπρόθεσμα», δήλωσε ο Stefano Grasso, πρώην έμπορος φυσικής ενέργειας και νυν ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στο 8VantEdge Pte, ένα fund με έδρα τη Σιγκαπούρη.
Υπάρχουν αυξανόμενες απειλές για τις υποδομές πετρελαίου, αυξάνοντας τον κίνδυνο διακοπών που θα μπορούσαν να διαρκέσουν περισσότερο από τις επιθέσεις στην περιοχή. Η Σαουδική Αραβία αναχαίτισε drones που κατευθύνονταν προς το πετρελαϊκό πεδίο Shaybah, με παραγωγή 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα, κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Οι επιθέσεις στο Μπαχρέιν και το Κατάρ συνεχίστηκαν επίσης.
Τα (κλειστά) Στενά του Ορμούζ
Σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι απο τα Στενά του Ορμούζ , τις τελευταίες ημέρες, πέρασαν μόνο δεξαμενόπλοια που συνδέονται με το Ιράν και δύο φορτηγά πλοία, τα οποία ισχυρίστηκαν ότι ανήκουν στην Κίνα.
Το αποτελεσματικό κλείσιμο έχει οδηγήσει σε πτώση της παραγωγής του Ιράκ σε περίπου 1,7 εκατομμύρια έως 1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, από περίπου 4,3 εκατομμύρια την ημέρα πριν από τη σύγκρουση, σύμφωνα με άτομα που έχουν γνώση του θέματος.
Εν τω μεταξύ, η Σαουδική Αραβία κατευθύνει πρωτοφανείς ποσότητες αργού πετρελαίου προς τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Οι αποστολές από τους δυτικούς τερματικούς σταθμούς της έχουν αυξηθεί σε περίπου 2,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι στιγμής αυτό το μήνα, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε η Bloomberg.
Αν και αυτό είναι περίπου 50% περισσότερο από ό,τι έχει αποστείλει το βασίλειο από την Ερυθρά Θάλασσα σε οποιονδήποτε μήνα από το τέλος του 2016, είναι πολύ κάτω από τα 6 εκατομμύρια την ημέρα που έχει εξάγει η χώρα από τον Περσικό Κόλπο τους τελευταίους μήνες.
Παροχή συνοδείας
Οι ΗΠΑ έχουν υποσχεθεί να ενισχύσουν την οικονομική προστασία και ενδεχομένως να παρέχουν στρατιωτική συνοδεία, ενώ την Παρασκευή ανακοίνωσαν ότι θα εφαρμόσουν θαλάσσια αντασφάλιση για την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Σύμφωνα με σχετική δήλωση, η διευκόλυνση θα καλύπτει ζημίες έως περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια «σε κυλιόμενη βάση».
Την Κυριακή, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρίς Ράιτ , δήλωσε ότι η αγορά πετρελαίου τιμολογεί επί του παρόντος ένα ασφάλιστρο κινδύνου που δεν θα διαρκέσει. Ο πόλεμος θα διαταράξει μόνο προσωρινά τις αγορές και την κυκλοφορία των πλοίων, και το χρονοδιάγραμμα για την ομαλοποίηση της κατάστασης «στην χειρότερη περίπτωση» είναι εβδομάδες και όχι μήνες, δήλωσε στο CNN στο πρόγραμμα State of the Union.
Για τους πλοιοκτήτες και τους ναυλωτές που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ωστόσο, το κόστος της ασφάλισης δεν είναι το κύριο μέλημα που εμποδίζει την κυκλοφορία. Αντίθετα, ανησυχούν για την ασφάλεια των πλοίων και του πληρώματος και δηλώνουν ότι θα χρειαστούν πλήρη ναυτική συνοδεία — κατά το πρότυπο της «Operation Prosperity Guardian», μιας συμμαχίας για την προστασία της ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα — ή, κατά προτίμηση, τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Η «άδεια» στην Ινδία
Οι ΗΠΑ έδωσαν στην Ινδία την ευκαιρία να αποκτήσει πρόσβαση στο ρωσικό πετρέλαιο για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, γεγονός που αναμένεται επίσης να περιορισει τις αυξήσεις των τιμών.
Η Ουάσιγκτον έχει επίσης προτείνει την αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου ή ακόμη και την παρέμβαση στις αγορές μελλοντικής εκπλήρωσης — οι αξιωματούχοι έχουν από τότε υποβαθμίσει αυτές τις ιδέες, ενώ ο Τραμπ έχει αγνοήσει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό, ακόμη και όταν οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν εκτοξευθεί στα ύψη.
«Αυτό είναι μια παρέκκλιση», δήλωσε το Σάββατο. «Υπολογίσαμε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα ανέβουν, πράγμα που θα συμβεί, αλλά θα πέσουν και πάλι, και μάλιστα πολύ γρήγορα».
Η Ασία, που εξαρτάται από τις εισαγωγές και στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη Μέση Ανατολή, είναι αυτή που νιώθει τον πιο άμεσο πόνο.
Στην Ιαπωνία — η οποία εισάγει πάνω από το 90% του αργού πετρελαίου της από την περιοχή — τα διυλιστήρια ζητούν τη δυνατότητα να αντλήσουν από τα εθνικά αποθέματα πετρελαίου. Ηδη, φαίνεται ότι υπάρχουν οι σχετικές προετοιμασίες.
Άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, έχουν περιορίσει τις εξαγωγές καυσίμων για να διατηρήσουν την προσφορά και να κρατήσουν τις εγχώριες τιμές υπό έλεγχο.
Η Νότια Κορέα εξετάζει το ενδεχόμενο να επαναφέρει το ανώτατο όριο τιμών πετρελαίου για πρώτη φορά σε 30 χρόνια, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Yonhap, το οποίο επικαλείται κυβερνητικούς αξιωματούχους.
