Στην επιτελική σύνοψη της μελέτης με τίτλο “Ηλεκτρονικές Πληρωμές στην Ελλάδα: Μια δεκαετία ταχείας εξάπλωσης“, εντοπίζεται μία στατιστικά αξιόλογη αύξηση από το 2014 έως το 2024: 25 φορές περισσότερες συναλλαγές και 10 φορές μεγαλύτερη αξία. Η μελέτη εκπονήθηκε από τους Svetoslav Danchev, Γεώργιο Γατόπουλο, Αλέξανδρο Λουκά και Υακίνθη Πουντουράκη, υπό την καθοδήγηση του Νίκου Βέττα, Γενικού Διευθυντή του ΙΟΒΕ.
Η ραγδαία αύξηση στη χρήση καρτών από το 2014 σχετίζεται με πολυάριθμα γεγονότα και πολιτικές πρωτοβουλίες. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, μέτρα όπως οι κεφαλαιακοί περιορισμοί, οι νόμοι 4446/2016, 4646/2019 και 4876/2021 που προωθούν τις ηλεκτρονικές πληρωμές, καθώς και η πανδημία και η σύνδεση των τερματικών POS με την ΑΑΔΕ, ήταν καταλυτικοί παράγοντες.
Η αξία των συναλλαγών με εγχώριες κάρτες που αντιπροσωπεύουν την κατανάλωση των νοικοκυριών σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο, με την Ελλάδα να πλησιάζει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Παρά την πρόοδο, ωστόσο, η χώρα κατέχει την 19η θέση στη χρήση καρτών ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών έχει άμεσες επιπτώσεις στα φορολογικά έσοδα. Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η πρόσθετη επίδραση των πληρωμών με κάρτες στα έσοδα από ΦΠΑ για το 2024 θα φτάσει τουλάχιστον τα 400 εκατ. ευρώ. Κάθε 10 ευρώ σε νέες δαπάνες με κάρτες το 2024 αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 0,5 ευρώ σε αδήλωτα έσοδα ΦΠΑ, σύμφωνα με την έρευνα.
Ταυτόχρονα, οι συνήθειες πληρωμών των καταναλωτών αλλάζουν ριζικά. Οι διαδικτυακές πληρωμές αυξάνονται δραστικά όχι μόνο κατά τη διάρκεια pero και μετά την πανδημία, με το μερίδιο των διαδικτυακών συναλλαγών να αυξάνεται από λιγότερο από 1:5 σε περίπου 1:2.
Η αξία των εγχώριων πληρωμών μέσω ελληνικών καρτών υπερέβη το 2022 το αντίστοιχο σύνολο των αναλήψεων μετρητών, όπως καταδεικνύεται στη μελέτη.
Ο βαθμός χρήσης καρτών διαφέρει σημαντικά ανά κλάδο. Περίπου το 40% της αξίας των πληρωμών με κάρτα σχετίζεται με σούπερ μάρκετ, βενζινάδικα και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ενώ λιγότεροι χρησιμοποιούν κάρτες για υπηρεσίες όπως νομικές και ιατρικές συμβουλές, καθώς και εκπαίδευση.
Παρά τη θετική πορεία, το 2023 η Ελλάδα κατατάσσεται 14η σε κενό στις εισπράξεις ΦΠΑ στην ΕΕ. Το ΙΟΒΕ προτείνει περαιτέρω μέτρα, όπως η άμεση επιστροφή ποσοστού στους καταναλωτές από συγκεκριμένες συναλλαγές και η κατάρτιση κινήτρων για επαγγελματίες που χρησιμοποιούν ψηφιακές πληρωμές.
