Οι γάτες και οι άνθρωποι τελικώς μοιράζονται περισσότερα από την ανάπτυξη ισχυρών δεσμών αγάπης μεταξύ τους – για την ακρίβεια, σύμφωνα με μια νέα μεγάλη μελέτη, εμφανίζουν τις ίδιες γονιδιακές μεταλλάξεις που οδηγούν σε καρκίνο.
Εκθεση στους ίδιους περιβαλλοντικούς κινδύνους
Με δεδομένο ότι τα κατοικίδια εκτίθενται στους ίδιους περιβαλλοντικούς κινδύνους με τους ιδιοκτήτες τους, οι ομοιότητες αυτές μπορούν να
αποκαλύψουν κοινές αιτίες που οδηγούν σε καρκίνο και παράλληλα να ανοίξουν τον δρόμο για νέες αντικαρκινικές θεραπείες οι οποίες θα
είναι αποτελεσματικές τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα.
Γενετικές ομοιότητες στον καρκίνο του μαστού γάτας και ανθρώπου
Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Science», ερευνητές από το Ινστιτούτο Wellcome Sanger, το Κολέγιο Κτηνιατρικής του Οντάριο στον Καναδά, το Πανεπιστήμιο της Βέρνης και άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα εξέτασαν καρκινικούς όγκους που είχαν ληφθεί από σχεδόν 500 γάτες σε πέντε χώρες.
Μελετώντας αυτά τα δείγματα οι επιστήμονες εντόπισαν γονιδιακές μεταλλάξεις που οδηγούν σε καρκίνο στις γάτες και προς έκπληξή τους ανακάλυψαν ότι πολλές από αυτές τις μεταλλάξεις μοιάζουν πολύ με εκείνες που εντοπίζονται σε ανθρώπινους καρκίνους – χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν οι καρκινικοί όγκου του μαστού σε γάτες και ανθρώπους οι οποίοι φάνηκε ότι γενετικώς φέρουν πολλές ομοιότητες.
Τα ευρήματα αυτά μαρτυρούν ότι πολλαπλά γενετικά μονοπάτια που εμπλέκονται στον καρκίνο μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω μελετών οι οποίες ελπίζεται ότι θα οδηγήσουν σε θεραπείες που θα στοχεύουν τις κοινές μεταλλάξεις που προκαλούν καρκίνο σε γάτες και ανθρώπους.
Η πρώτη ανάλυση σε τόσο μεγάλη κλίμακα
Παρότι ο καρκίνος αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες θανάτου στις γάτες, η γενετική βάση του δεν ήταν καλά κατανοητή ως σήμερα σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο είδος. Η νέα μελέτη είναι η πρώτη που ανέλυσε καρκινικούς όγκους γατών σε τέτοια κλίμακα, δημιουργώντας μια ελεύθερα προσβάσιμη βάση την οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούν ερευνητές ανά τον κόσμο ώστε να φωτίσουν περισσότερο τα γενετικά μυστικά των… γατίσιων καρκίνων.
«Σάρωση» 1.000 γονιδίων που συνδέονται με τον καρκίνο
Η ερευνητική ομάδα «σάρωσε» περί τα 1.000 γονίδια που είναι γνωστό ότι συνδέονται με ανθρώπινους καρκίνους. Συνέκρινε δείγματα καρκινικών και υγιών ιστών από 13 διαφορετικές μορφές καρκίνου που χτυπούν τις γάτες, γεγονός που επέτρεψε άμεσες συγκρίσεις με καρκίνους που πλήττουν τους ανθρώπους αλλά και τους σκύλους. Οπως προέκυψε, σε κάποιες περιπτώσεις οι γενετικοί παράγοντες που οδηγούν σε καρκίνο τις γάτες μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με εκείνους που προκαλούν καρκίνο στους ανθρώπους.
Το κοινό μεταλλαγμένο γονίδιο FBXW7
Ο καρκίνος του μαστού στις γάτες είναι συχνός και συνήθως επιθετικός. Οι ερευνητές εντόπισαν επτά γονίδια που συνδέονται με την ανάπτυξη όγκων του μαστού στις γάτες. Το πιο συχνά εντοπιζόμενο γονίδιο ήταν το FBXW7, το οποίο ήταν μεταλλαγμένο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των όγκων που μελετήθηκαν. Στους ανθρώπους οι μεταλλάξεις του FBXW7 στον καρκίνο του μαστού συνδέονται με χειρότερη έκβαση των ασθενών, αντικατοπτρίζοντας ένα παρόμοιο μοτίβο με εκείνο που παρατηρείται στις γάτες.
Προς μια νέα θεραπευτική κοινή στρατηγική
Από τη μελέτη προέκυψε επίσης ότι ορισμένα χημειοθεραπευτικά φάρμακα ήταν πιο αποτελεσματικά σε δείγματα όγκων με μεταλλάξεις του FBXW7. Παρότι αυτά τα αποτελέσματα αφορούν μελέτη σε ιστούς που καλλιεργήθηκαν στο εργαστήριο και έτσι απαιτείται περαιτέρω έρευνα, δείχνουν προς μια νέα πιθανή θεραπευτική στρατηγική τόσο για τον καρκίνο του μαστού στις γάτες όσο και για τον ανθρώπινο καρκίνο του μαστού.
Το γονίδιο PIK3CA
Ενα άλλο γονίδιο, το PIK3CA, εντοπίστηκε στο 47% των όγκων του μαστού των γατών. Είναι γνωστό ότι το γονίδιο αυτό συνδέεται και με τον καρκίνο του μαστού στους ανθρώπους, εξ ου και ήδη στοχεύεται με συγκεκριμένα φάρμακα που ονομάζονται αναστολείς PI3K.
Ομοιότητες σε πολλές μορφές καρκίνου
Εκτός από τον καρκίνο του μαστού, ομοιότητες μεταξύ γατών και ανθρώπων εντοπίστηκαν και σε ό,τι αφορούσε μεταλλάξεις που προκαλούν καρκίνο του αίματος, των οστών, των πνευμόνων, του δέρματος, του γαστρεντερικού συστήματος και του κεντρικού νευρικού συστήματος. Αυτά τα κοινά γενετικά χαρακτηριστικά δημιουργούν ευκαιρίες για μελέτη του καρκίνου και στα δύο είδη και τελικώς για ανάπτυξη θεραπειών που θα είναι αποτελεσματικές τόσο στις γάτες όσο και στους ανθρώπους.
Το όφελος από τη «ροή» της γνώσης και των δεδομένων
Οπως ανέφερε ο Μπέιλι Φράνσις, εκ των πρώτων συγγραφέων της μελέτης από το Ινστιτούτο Wellcome Sanger «συγκρίνοντας τη γενωμική του καρκίνου σε διαφορετικά είδη, κατανοούμε καλύτερα τα αίτια που τον προκαλούν. Ενα από τα σημαντικά ευρήματά μας ήταν ότι οι γενετικές μεταλλάξεις που εντοπίζονται στον καρκίνο των γατών είναι παρόμοιες με ορισμένες που βλέπουμε στους ανθρώπους αλλά και στους σκύλους. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τόσο τους ειδικούς στην κτηνιατρική όσο και εκείνους που ερευνούν τον καρκίνο στον άνθρωπο, αποδεικνύοντας ότι όταν η γνώση και τα δεδομένα ‘‘ρέουν’’ μεταξύ ειδικών διαφορετικών πεδίων, όλοι έχουν όφελος».
Πηγή: Το Βήμα