Φανταστείτε το τέλειο πρωινό σας ξύπνημα. Τα μάτια σας φτερουγίζουν ανοιχτά, ο ήλιος κυλάει απαλά μέσα από το παράθυρο και στην πραγματικότητα αισθάνεστε ξεκούραστοι από το προηγούμενο βράδυ αντί να ντρέπεστε. Αυτή η αίσθηση του να κοιμάσαι πολύ καλά τη νύχτα προέρχεται από κάτι περισσότερο από τις συνιστώμενες επτά έως εννέα ώρες κλειστού ματιού. Εξαρτάται επίσης από την αντίληψή μας για το πόσο βαθιά κοιμηθήκαμε χωρίς διακοπή. Και τα όνειρα μπορεί να είναι το κλειδί αυτής της αντίληψης.
Τα όνειρά μας —ιδιαίτερα τα πιο ζωντανά και καθηλωτικά— θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να νιώθουμε ότι ο ύπνος μας ήταν βαθύτερος και αναζωογονητικός. Αντί να μας κουράζει, όλα αυτά τα όνειρα μπορεί να μας κάνουν να νιώθουμε πιο ξεκούραστοι, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε σήμερα στο περιοδικό PLOS Βιολογία.
Ο βαθύς ύπνος συχνά θεωρείται ως το ο εγκέφαλος είναι πιο «απενεργοποιημένος», με πιο αργά εγκεφαλικά κύματα, λίγη δραστηριότητα και χωρίς επίγνωση του έξω κόσμου. Σε αυτή τη σχολή σκέψης, όσο βαθύτερος είναι ο ύπνος, τόσο λιγότερο ενεργός είναι ο εγκέφαλος.
Συγκριτικά, το όνειρο έχει συσχετιστεί με τον ύπνο με ταχείες κινήσεις των ματιών (REM) και τις μερικές αφυπνίσεις του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου. Βιώνουμε επίσης το στάδιο REM – που χαρακτηρίζεται από έντονη ονειροπόληση και εγκεφαλική δραστηριότητα παρόμοια με εκείνη όταν είμαστε ξύπνιοι – ως σχετικά βαθύ ύπνο.
Για να διερευνήσουν αυτή την αντίφαση μεταξύ της δραστηριότητας του εγκεφάλου μας και του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το επίπεδο ηρεμίας μας, οι επιστήμονες ανέλυσαν καταγραφές ολονύκτιας από 44 υγιείς ενήλικες. Οι συμμετέχοντες κοιμήθηκαν σε εργαστήριο, ενώ οι ερευνητές μέτρησαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα με ηλεκτροεγκεφαλογραφία υψηλής πυκνότητας (EEG). Στο πείραμα, η ομάδα ξύπνησε επανειλημμένα τους συμμετέχοντες από τον ύπνο non-REM. Ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να αναφέρουν τις ψυχικές τους εμπειρίες λίγο πριν ξυπνήσουν και να αξιολογήσουν το αντιληπτό βάθος ύπνου και το επίπεδο υπνηλίας.
Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες ανέφεραν τον βαθύτερο υποκειμενικό ύπνο μετά από πιο ζωντανά και καθηλωτικά όνειρα. Συγκριτικά, ελάχιστες ή αποσπασματικές εμπειρίες ύπνου, όπως μια αόριστη αίσθηση του να είσαι παρών κάπου χωρίς να κατανοείς ξεκάθαρα τι συνέβαινε σε ένα όνειρο, συνδέονταν με τον πιο ρηχό αντιληπτό ύπνο.
«Με άλλα λόγια, δεν έχουν όλες οι διανοητικές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του ύπνου το ίδιο: η ποιότητα της εμπειρίας, ειδικά το πόσο συναρπαστική είναι, φαίνεται να είναι καθοριστική». Τζούλιο Μπερνάρντισυν-συγγραφέας της μελέτης και νευροεπιστήμονας στο IMT School for Advanced Studies Lucca στην Ιταλία, είπε σε δήλωση. «Αυτό υποδηλώνει ότι το όνειρο μπορεί να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται η εγκεφαλική δραστηριότητα από τον ύπνο: όσο πιο εμβυθιστικό είναι το όνειρο, τόσο πιο βαθιά νιώθει ο ύπνος».
Παραδόξως, αν και οι φυσιολογικοί δείκτες της πίεσης ύπνου μειώνονταν σταθερά κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ένιωθαν ότι ο ύπνος τους γινόταν βαθύτερος. Αυτό δείχνει ότι οι εμπειρίες ονείρου μπορεί να βοηθήσουν στη διατήρηση αυτού του αισθήματος βαθύ ύπνου, ακόμη και όταν μειώνεται η βιολογική ορμή για ύπνο. Είναι πιθανό ότι ακόμη και όταν ο εγκέφαλός μας είναι ενεργός, τα καθηλωτικά όνειρα μπορεί να βοηθήσουν στη διατήρηση ενός καθοριστικού χαρακτηριστικού του επανορθωτικού ύπνου – την αίσθηση της αποσύνδεσής μας από τον κόσμο.
«Η κατανόηση του πώς τα όνειρα συμβάλλουν στην αίσθηση του βαθύ ύπνου ανοίγει νέες προοπτικές για την υγεία του ύπνου και την ψυχική ευεξία», είπε ο Bernardi. «Αν τα όνειρα βοηθούν στη διατήρηση της αίσθησης βαθύ ύπνου, τότε οι αλλαγές στα όνειρα θα μπορούσαν εν μέρει να εξηγήσουν γιατί μερικοί άνθρωποι αισθάνονται ότι κοιμούνται άσχημα ακόμα και όταν οι τυπικοί αντικειμενικοί δείκτες ύπνου φαίνονται φυσιολογικοί».
Τα καθηλωτικά όνειρα μπορούν να βοηθήσουν στην εξάλειψη των αλλαγών στην εγκεφαλική δραστηριότητα και να βοηθήσουν στη διατήρηση της εμπειρίας του βαθύ ύπνου. Με άλλα λόγια, ο νευρολόγος Sigmund Freud μπορεί να είχε κάτι όταν το είπε Τα όνειρα είναι οι «φύλακες του ύπνου».
VIA: popsci.com
