Η ανθρωπότητα βρίσκεται στην πόρτα ενός νέου επερχόμενου διαστημικού εγχειρήματος. Για πρώτη φορά ύστερα από μισό αιώνα, η αποστολή Artemis II της NASA έχει αρχίσει το ταξίδι της προς τη Σελήνη. Το βράδυ της 2ης Απριλίου, η κάψουλα Orion ξεκίνησε την πορεία της, έχοντας ολοκληρώσει με επιτυχία την πυροδότηση του κινητήρα που την έβγαλε από την τροχιά της Γης. Αυτή η αποστολή ελπίζει να αναβιώσει τη γοητεία που είχε το πρόγραμμα Apollo, το οποίο το 1972 χρησιμοποίησε για τελευταία φορά ανθρώπους στον φυσικό δορυφόρο μας. Το ερώτημα που γεννιέται είναι: Γιατί πήραμε τόσα χρόνια για να επιστρέψουμε;
Μια διαφορετική εποχή και οι αιτίες της καθυστέρησης
Η απλή απάντηση είναι ότι οι καιροί έχουν αλλάξει. Η αποστολή του Apollo ήταν καρπός της διαστημικής κούρσας που διεξαγόταν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διακατέχονταν από την ανάγκη να κερδίσουν τη Σοβιετική Ένωση φτάνοντας πρώτες στη Σελήνη, ενίοτε με τη χρήση στρατηγικών και πολιτικών που επηρεάζουν την εθνική ασφάλεια.
Η κούρσα αυτή ξεκίνησε το 1957 με την εκτόξευση του Sputnik I από τη Σοβιετική Ένωση, του πρώτου τεχνητού δορυφόρου. Η αποτυχία των ΗΠΑ να εκτοξεύσουν τον Vanguard Test Vehicle III ενίσχυσε τους φόβους ότι παρέμεναν πίσω στην τεχνολογία και την στρατηγική περιφερειακής κυριαρχίας.
Το διαστημικό περιβάλλον της εποχής
Όπως σημειώνει ο Ed Stewart, επιμελητής του U.S. Space & Rocket Center, η ικανότητα να φέρουν δορυφόρους σε τροχιά ή ακόμα και όπλα είχε μεγάλες στρατηγικές προεκτάσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πίστεψαν ότι οι Σοβιετικοί υστερούσαν τεχνολογικά, αλλά η εκτόξευση του Sputnik άλλαξε αυτή την αντίληψη.
Ζωντανή Μετάδοση της Αποστολής Artemis II
Η διαστημική κούρσα και η γεωπολιτική
Η διαστημική κούρσα της εποχής του Ψυχρού Πολέμου υπερτονίστηκε από την πολιτική ανάγκη των ΗΠΑ να αναδείξουν την τεχνολογική υπεροχή τους, προσβλέποντας σε νέες εθνικές συμμαχίες και υποστηρίζοντας νέα ανεξάρτητα κράτη.
Ο πρώην επικεφαλής ιστορικός της NASA, Roger Launius, αναφέρθηκε στη σημασία του προγράμματος Apollo ως «επίδειξη ήπιας ισχύος», κάτι που ασφαλώς είχε σημαντικές γεωπολιτικές επιπτώσεις. Σήμερα, ο προϋπολογισμός της NASA αποτελεί περίπου το 0,4% του συνολικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, σε σύγκριση με το 4,4% στα χρόνια του Apollo.
Στη Σέληνο με τη νέα αποστολή
Ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε το πόδι του στη Σελήνη ήταν ο Νιλ Άρμστρονγκ το 1969, μια στιγμή που σηματοδότησε τη νίκη των ΗΠΑ. Ωστόσο, η επιτυχία αυτή δεν πυροδότησε περαιτέρω εξερεύνηση, με αποτέλεσμα το πρόγραμμα Apollo να διακοπεί ύστερα από έξι αποστολές.
Η έλλειψη ενδιαφέροντος για συνεχιζόμενη εξερεύνηση έφερε την ερώτηση: Γιατί να επιστρέψουμε; Η διακυβέρνηση του Ρίτσαρντ Νίξον επεσήμανε την ανάγκη για οικονομικώς προσιτές επιλογές στο διάστημα, οδηγώντας στη στροφή προς τον διαστημικό λεωφορείο.
Μια νέα κούρσα για το φεγγάρι
Πλέον, η Κίνα έχει ανατείλει ως νέος διαστημικός αντίπαλος, με στόχο την προσεδάφιση αστροναυτών στη Σελήνη μέχρι το 2030. Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται και πάλι σε μια κούρσα για τη Σελήνη, που ωστόσο διαφέρει σημαντικά από την προηγούμενη.
«Η Σοβιετική Ένωση ήταν ένας ισότιμος αντίπαλος — σήμερα η Κίνα είναι μια διαφορετική πρόκληση», είπε ο Launius, επισημαίνοντας ότι η παρούσα κατάσταση δεν εγκυμονεί τις ίδιες υπαρξιακές απειλές όπως τότε. Αντί να δείχνουν στρατηγική κυριαρχία, οι στόχοι της NASA για το Artemis περιλαμβάνουν τη δημιουργία μιας βιώσιμης βάσης στη Σελήνη και την προετοιμασία για μελλοντικές αποστολές στον Άρη.
Η δύναμη της παραμονής
Ο Διοικητής της NASA, Jared Isaacman, τόνισε ότι ο στόχος της Artemis II είναι να μείνει στη Σελήνη, μεταφέροντας τις γνώσεις και τις τεχνολογίες που θα προετοιμάσουν την ανθρωπότητα για το επόμενο βήμα στην εξερεύνηση του διαστήματος.
Πηγή: Space.com