Απαγόρευση Social Media Ανήλικοι κάτω 15 – Από το 2027

Απαγόρευση Social Media σε Ανήλικους κάτω των 15: Τι Ανακοίνωσε η Ελληνική Κυβέρνηση και Πώς Λειτουργεί το Kids Wallet

Η Ελλάδα κάνει ιστορικό βήμα για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, τα παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το TikTok, το Instagram, το Facebook και το Snapchat. Η ανακοίνωση έγινε στις 8 Απριλίου 2026 σε ειδική εκδήλωση στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με παρόντα τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τους αρμόδιους υπουργούς.

Πρόκειται για ένα από τα πιο φιλόδοξα μέτρα ψηφιακής προστασίας ανηλίκων που έχει παρθεί στην Ευρώπη — και η Ελλάδα στοχεύει να αποτελέσει πρότυπο για το σύνολο της ΕΕ.

Τι Ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης — και Πώς το Είπε

Ο πρωθυπουργός δεν επέλεξε να κάνει την ανακοίνωση μέσα από τυπική συνέντευξη Τύπου. Tanea Αντίθετα, ανήρτησε βίντεο στα social media ξεκινώντας με τη viral κίνηση «6-7» — μια έξυπνη επικοινωνιακή επιλογή που δείχνει ότι γνωρίζει τη γλώσσα της γενιάς που αφορά το μέτρο.

Στο βίντεό του, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι αποφάσισε να προχωρήσει σε κάτι «δύσκολο αλλά απαραίτητο»: την απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών. Tharrosnews Παράλληλα, έστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το τέλος του 2026. Tameteora

Το μήνυμά του ήταν σαφές: η Ελλάδα δεν θέλει να κάνει αυτό μόνη της — θέλει να σύρει μαζί της ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Χρονοδιάγραμμα Βήμα-Βήμα

Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το χρονοδιάγραμμα διαμορφώνεται ως εξής: το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ξεκινά η φάση ευρωπαϊκής διαβούλευσης, με στόχο την ψήφιση του εθνικού νόμου το καλοκαίρι του 2026 και πλήρη εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2027. The TOC

• Τ2 2026: Ευρωπαϊκή διαβούλευση
• Καλοκαίρι 2026: Ψήφος νόμου από Βουλή
• 1 Ιανουαρίου 2027: Πλήρης εφαρμογή της απαγόρευσης

Ποιες Πλατφόρμες Αφορά — και Ποιες Όχι

Η απαγόρευση εστιάζει συγκεκριμένα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων όπως το WhatsApp δεν περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο, σύμφωνα με ανακοίνωση της κυβέρνησης κατά τη συνέντευξη Τύπου. in.gr

Πλατφόρμες που αφορά η απαγόρευση:

• TikTok
• Instagram
• Facebook
• Snapchat
• X (πρώην Twitter)

Εξαιρούνται:

• WhatsApp και εφαρμογές μηνυμάτων
• Πλατφόρμες εκπαιδευτικού περιεχομένου
• YouTube Kids και παρόμοιες παιδικές εκδοχές

Το Τεχνολογικό Εργαλείο: Kids Wallet και Age Tokens

Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του νομοσχεδίου δεν είναι η απαγόρευση αυτή καθαυτή, αλλά ο τρόπος επαλήθευσης. Η Ελλάδα προωθεί ένα εγχώριο σύστημα βασισμένο στο Gov.gr Wallet — και πιο συγκεκριμένα στο Kids Wallet.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξήγησε ότι θα χρησιμοποιούνται «διακριτικά ηλικίας» (age tokens). Αυτό σημαίνει ότι η πλατφόρμα θα γνωρίζει μόνο αν ο χρήστης είναι άνω των 15, χωρίς να έχει πρόσβαση σε κανένα άλλο προσωπικό δεδομένο ή στοιχείο ταυτότητας. Tharrosnews

Πρακτικά, λειτουργεί ως εξής:

• Ο γονέας συνδέεται στο Gov.gr Wallet και καταχωρεί το παιδί του
• Το σύστημα εκδίδει ένα ψηφιακό «διακριτικό» που επιβεβαιώνει μόνο την ηλικία
• Η πλατφόρμα (π.χ. Instagram) λαμβάνει απλά ένα «ναι/όχι» για το αν ο χρήστης πληροί το ηλικιακό κριτήριο
• Κανένα πρόσθετο προσωπικό δεδομένο δεν κοινοποιείται

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει και προοπτική διασύνδεσης με το EUDI Wallet — το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι ταυτότητας που αναπτύσσει η ΕΕ.

Κυρώσεις για τις Πλατφόρμες — Χωρίς Ανοχή

Ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός: οι κυρώσεις θα είναι εξαιρετικά αυστηρές και θα φτάνουν έως και το 6% του παγκόσμιου τζίρου των εταιρειών, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο. The TOC Το νομοσχέδιο θα προβλέπει αυστηρές κυρώσεις τόσο διοικητικές για τις πλατφόρμες όσο και αστικές. CNN Greece

Ο μηχανισμός εποπτείας ενεργοποιεί τον Κανονισμό DSA (Digital Services Act) της ΕΕ — το ρυθμιστικό πλαίσιο που επιτρέπει ελέγχους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από τον Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών της χώρας εγκατάστασης της εκάστοτε πλατφόρμας (π.χ. Ιρλανδία για Instagram και TikTok). Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) αναλαμβάνει ρόλο σε εθνικό επίπεδο.

Τα Στατιστικά που Οδήγησαν στην Απόφαση

Το μέτρο δεν ήρθε από το πουθενά. Σύμφωνα με έρευνες που παρουσιάστηκαν στη συνέντευξη Τύπου, ένας στους 4 εφήβους έχει νιώσει δυσφορία όταν προσωπικές πληροφορίες του κοινοποιήθηκαν χωρίς συναίνεση, ενώ το 17% των παιδιών 11-15 ετών έχει υπάρξει θύμα διαδικτυακής παρενόχλησης. Παράλληλα, το 23% των 15χρονων αναφέρει νευρικότητα ή ανασφάλεια χωρίς πρόσβαση στο κινητό, και το 20% παραμελεί δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός εξαιτίας των social media. in.gr

Αυτά τα νούμερα αποκαλύπτουν κάτι που πολλοί γονείς βιώνουν καθημερινά: τα social media δεν είναι απλά ψυχαγωγία για τα παιδιά — είναι ένα περιβάλλον με ισχυρό ψυχολογικό αντίκτυπο.

Τι Γίνεται στον Κόσμο: Η Αυστραλία Άνοιξε τον Δρόμο

Η Ελλάδα δεν είναι πρωτοπόρος διεθνώς, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή ευρωπαϊκά. Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως που απαγόρευσε την πρόσβαση σε μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω των 16 ετών, με τον νόμο να τίθεται σε ισχύ στις 10 Δεκεμβρίου 2025. Campus Safety Magazine

Μέσα στους πρώτους μήνες ισχύος του αυστραλιανού νόμου, αναδύθηκαν προκλήσεις: αναφορές από εφήβους που κατάφεραν να παρακάμψουν την απαγόρευση, ενώ ορισμένοι ένιωσαν αποκλεισμένοι από την επικοινωνία με φίλους. Wikipedia Στα μέσα Ιανουαρίου 2026, η αυστραλιανή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι πάνω από 4,7 εκατομμύρια λογαριασμοί social media που ανήκαν σε χρήστες κάτω των 16 είχαν απενεργοποιηθεί, αφαιρεθεί ή περιοριστεί. Privacy Matters

Το παράδειγμα της Αυστραλίας λέει πολλά: η εφαρμογή είναι δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη — και τα αποτελέσματα σε αριθμούς είναι εντυπωσιακά.

Στην Ευρώπη, εκτός της Ελλάδας, παρόμοια σχέδια εξετάζουν η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Δανία και η Σλοβενία, ενώ η συζήτηση έχει ανοίξει στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Φινλανδία και τη Γερμανία. in.gr

Γιατί το Όριο στα 15 και Όχι στα 13 ή 16;

Η επιλογή του ορίου ηλικίας δεν είναι τυχαία. Τα 13 χρόνια είναι το de facto όριο που χρησιμοποιούν σήμερα οι πλατφόρμες βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας COPPA — ένα όριο που στην πράξη δεν εφαρμόζεται σχεδόν ποτέ. Χαρακτηριστικά, στην Αυστραλία το 84% των παιδιών ηλικίας 8-12 ετών χρησιμοποιεί ήδη social media παρά την επίσημη ελάχιστη ηλικία των 13 ετών. The Lancet

Η επιλογή του 15 φαίνεται να ανταποκρίνεται σε ένα ευρωπαϊκό ψηφιακό πρότυπο: ο GDPR ορίζει ως 16 το ηλικιακό όριο για συναίνεση επεξεργασίας δεδομένων, με δυνατότητα μείωσης στα 13 από κάθε κράτος. Η Ελλάδα επιλέγει έναν ενδιάμεσο δρόμο που εναρμονίζεται και με το άρθρο 28 του DSA.

Ο πρωθυπουργός μάλιστα πρότεινε στη Φον ντερ Λάιεν τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, με πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης σε social media για χρήστες κάτω από αυτό το όριο. Tameteora

Τεχνολογική Ουδετερότητα: Τι Σημαίνει στην Πράξη

Ένα από τα κεντρικά στοιχεία του νομοσχεδίου είναι η αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας: δεν θα υπάρξουν μπλοκαρίσματα σε επίπεδο δικτύου, δεν θα απαγορευτούν εφαρμογές στα app stores, δεν θα εγκαταστήσει κανείς φίλτρα στον ISP σας. Η ευθύνη επαλήθευσης βαραίνει αποκλειστικά τις πλατφόρμες.

Αυτό έχει δύο σημαντικές συνέπειες:

1. Θετική: Δεν δημιουργείται υποδομή κρατικής παρακολούθησης ή λογοκρισίας του διαδικτύου
2. Προκλητική: Οι πλατφόρμες πρέπει να αναπτύξουν αξιόπιστα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας — κάτι που αποτελεί παγκόσμια πρόκληση

Ανησυχίες και Επιφυλάξεις: Η Άλλη Πλευρά

Κάθε φιλόδοξο μέτρο έχει και τους επικριτές του. Μερικά από τα βασικά ερωτήματα που τίθενται:

Μπορεί να παρακαμφθεί; Η εμπειρία από την Αυστραλία δείχνει ότι κάποιοι έφηβοι βρήκαν τρόπους να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες. Μελέτες αναφέρουν ότι παρόμοια μέτρα σε χώρες όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Γαλλία ήταν σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά, καθώς τα παιδιά παρακάμπτουν τους περιορισμούς μέσω VPN. The Lancet

Αποκλείει παιδιά από χρήσιμες υπηρεσίες; Το UNICEF έχει τονίσει επανειλημμένα ότι τα social media δεν είναι μόνο επικίνδυνα — έχουν και εκπαιδευτική, κοινωνική αξία για τους νέους. Το UNICEF Australia επισήμανε ότι τα social media διαθέτουν πολλά θετικά, όπως εκπαίδευση και κοινωνική επικοινωνία, και πρότεινε ότι πιο σημαντικό είναι να γίνουν οι πλατφόρμες ασφαλέστερες παρά να αποκλειστεί η πρόσβαση. UNICEF Australia

Τι γίνεται με την ιδιωτικότητα; Η συλλογή δεδομένων για επαλήθευση ηλικίας εγείρει ερωτήματα. Το ελληνικό μοντέλο των age tokens προσπαθεί να αντιμετωπίσει αυτή την ανησυχία, αλλά η πράξη θα δείξει.

Ο Ρόλος των Γονέων: Ο Νόμος δεν Αντικαθιστά την Παρουσία τους

Ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης ήταν σαφής απευθυνόμενος στους γονείς: ο νόμος είναι εργαλείο και δεν αντικαθιστά την παρουσία τους. Tameteora Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα της όλης ανακοίνωσης.

Στην πράξη, οι γονείς παραμένουν ο πιο αποτελεσματικός «αλγόριθμος» προστασίας. Ο νόμος δίνει ένα εργαλείο και νομιμοποίηση. Η συνομιλία στο σπίτι, η ψηφιακή παιδεία και η εμπιστοσύνη μεταξύ παιδιών και γονέων παραμένουν αναντικατάστατα.

Σχετικά, αξίζει να αναφερθεί το βιβλίο «The Anxious Generation» του ψυχολόγου Jonathan Haidt, που έχει πουλήσει πάνω από 2 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και αποτέλεσε ένα από τα βασικά ερεθίσματα για παρόμοιες πολιτικές αποφάσεις σε Αυστραλία και αλλού. Ο Haidt τεκμηριώνει πώς τα smartphones και τα social media συνδέονται με την έκρηξη των ψυχικών διαταραχών στους εφήβους που παρατηρήθηκε στη δεκαετία του 2010.

Τι Έπεται: Η Ελλάδα ως Πιλότος για την Ευρώπη;

Το εγχείρημα της Ελλάδας είναι διπλό: να προστατεύσει τα παιδιά της και να πιέσει για αλλαγή σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αν το Kids Wallet λειτουργήσει αποτελεσματικά, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο που θα υιοθετήσουν άλλες χώρες της ΕΕ — και ακόμα και το EUDI Wallet σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι ημερομηνίες-κλειδιά που πρέπει να παρακολουθήσετε:

• Καλοκαίρι 2026: Ψηφοφορία στη Βουλή
• Τέλος 2026: Αναμενόμενη ευρωπαϊκή απόφαση (αν η πίεση Μητσοτάκη-φον ντερ Λάιεν αποδώσει)
• 1 Ιανουαρίου 2027: D-Day για TikTok, Instagram, Facebook και Snapchat

Όπως είπε κι ο ίδιος ο πρωθυπουργός: «Τώρα είμαι σίγουρος πως πολλοί μικρότεροι θα θυμώσετε μαζί μου. Αλλά οι γονείς σας θα με ευχαριστούν.»

Πηγές: Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης | DSA – Digital Services Act | Gov.gr Wallet | eSafety Commissioner Australia | The Anxious Generation – Jonathan Haidt