Το Υπουργείο Οικονομικών έχει προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές που αναμένεται να διευκολύνουν την κτηματαγορά και να απελευθερώσουν χιλιάδες πολίτες από την υποχρέωση αποποίησης κληρονομιών. Με τον νέο νόμο 5293/2026, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το Υπουργείο εισάγει ένα πιο ευέλικτο σύστημα για την εξόφληση του φόρου κληρονομιάς, επαναστατώντας έτσι το διαδικαστικό και οικονομικό πλαίσιο της μεταβίβασης ακινήτων.
Προβλήματα της παλιάς διαδικασίας
Η προηγούμενη διαδικασία της εξόφλησης του φόρου κληρονομιάς πριν από τη μεταβίβαση ήταν ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» που οι πολίτες αντιμετώπιζαν. Πριν, ήταν αναγκαίο να υπάρχει το ειδικό πιστοποιητικό εξόφλησης του φόρου, το οποίο απαιτούσε τη διάθεση ρευστότητας, δηλαδή μετρητών, προτού οι κληρονόμοι μπορέσουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία πώλησης του ακινήτου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλοί κληρονόμοι να βρεθούν σε αδιέξοδο:
- Αδυναμία πώλησης του ακινήτου, λόγω έλλειψης ρευστότητας.
- Αυξανόμενη πίεση και άγχος στους πολίτες που προσπαθούσαν να ανταπεξέλθουν στη διαδικασία.
- Υψηλός αριθμός αποποιήσεων κληρονομιών για να αποφευχθεί η αναγκαστική καταβολή φόρων.
Η νέα νομοθεσία: Πρόοδος και ελαστικότητα
Η νέα ρύθμιση αλλάζει το παιχνίδι, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους κληρονόμους να προχωρήσουν στην πώληση του ακινήτου, χωρίς την ανάγκη προκαταβολής του φόρου κληρονομιάς. Συγκεκριμένα:
- Η μεταβίβαση ακινήτου μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς τη λήψη πιστοποιητικού εξόφλησης.
- Οι κληρονόμοι υποχρεούνται να υποβάλουν τη φορολογική δήλωση του κληρονομιάς ταυτόχρονα με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης του ακινήτου.
- Η εξόφληση του φόρου θα ολοκληρώνεται τη στιγμή της πώλησης, κάνοντάς την πιο ευέλικτη για τους πολίτες.
Ο ρόλος του συμβολαιογράφου: Μια νέα προσέγγιση
Στο νέο σύστημα, ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει έναν ιδιαίτερα κομβικό ρόλο. Σύμφωνα με τον νόμο, ο συμβολαιογράφος θα παρακρατεί από το συμφωνηθέν τίμημα το ποσό που αντιστοιχεί στον φόρο κληρονομιάς και θα το αποδίδει στη Φορολογική Διοίκηση. Με αυτό τον τρόπο:
- Η ανάγκη εύρεσης μετρητών πριν από την πώληση περιορίζεται σημαντικά.
- Εξασφαλίζεται η είσπραξη του φόρου για το Δημόσιο, μειώνοντας την πιθανότητα φοροδιαφυγής.
- Η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων γίνεται πιο γρήγορη, εξαλείφοντας τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Αυτή η νέα προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική στην ελληνική κτηματαγορά, η οποία πολλούς μήνες βλέπει τη δραστηριότητά της να αποδυναμώνεται λόγω των γραφειοκρατικών διαδικασιών και των δυσκολιών στην εξεύρεση κεφαλαίων.
Η μεταρρύθμιση αυτή επιτρέπει όχι μόνο τη χρηματοδότηση της πληρωμής του φόρου μέσω του σημαντικού γεγονότος της πώλησης αλλά και την ατομική ενίσχυση της κτηματαγοράς με νέες ευκαιρίες για επενδύσεις.
Προοπτικές και επίδραση στην αγορά
Η εφαρμογή αυτού του νόμου ενδέχεται να έχει θετική επίδραση στην αγορά ακινήτων, αυξάνοντας τη ρευστότητα και τις συναλλαγές. Οι κληρονόμοι πλέον θα έχουν την ευκαιρία να απαλλαγούν από περιουσίες που δεν είναι βιώσιμες οικονομικά χωρίς την πίεση της προκαταβολής φόρων. Με τον τρόπο αυτό, η ελεύθερη διακίνηση ακινήτων και η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να αναζωογονήσουν την αγορά.
Εν κατακλείδι, η νέα ρύθμιση του Υπουργείου Οικονομικών προσφέρει μια αναγκαία ανακούφιση σε όσους έχουν περιουσίες προς κληρονομία, βελτιώνοντας τις συνθήκες για όλη την κοινωνία και ενισχύοντας τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας.