Η Ελλάδα προχωρά σε μια σημαντική πρωτοβουλία σχετικά με τη χρήση των social media από ανηλίκους, επιδιώκοντας να θεσπίσει ένα καθαρό όριο για την πρόσβαση στα ψηφιακά μέσα. Έχοντας ήδη αναγνωρίσει την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί ο ψηφιακός εθισμός, η ελληνική κυβέρνηση έχει αποφασίσει να απαγορεύσει την πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου 2027. Αυτή η κίνηση, που επαγγέλλεται να γίνει πρότυπο και για άλλες χώρες της ΕΕ, εστιάζει στο να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειες των social media στους νέους.
Η στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης
Στην επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα ενισχύει τις εθνικές πολιτικές κατά του ψηφιακού εθισμού. Η κυβέρνηση δεν στοχεύει μόνο σε εσωτερικές ρυθμίσεις, αλλά επιδιώκει να οδηγήσει μια συνολική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την καθιέρωση της «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης».
Η Ελλάδα πρωτοπορεί με το Kids Wallet
Η Ελλάδα έχει ήδη διαθέσει καινοτόμους μηχανισμούς, όπως το Kids Wallet, που επιτρέπει μια φυσική επαλήθευση της ηλικίας μέσω «διακριτικών ηλικίας». Αυτή η εφαρμογή όχι μόνο προσφέρει ένα τρόπο για την ασφάλεια των ανηλίκων, αλλά χαρίζει και στους γονείς εργαλεία για να θέσουν όρια στη χρήση των εφαρμογών. Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, η ρύθμιση αυτή απαιτεί συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δείχνοντας τη σπουδαιότητα της συντονισμένης προσέγγισης.
Οι επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των social media
Τα δεδομένα είναι ανησυχητικά: η χρήση των social media από παιδιά και εφήβους έχει φτάσει σε επίπεδα εξάρτησης, και οι συνέπειες είναι μετρήσιμες. Έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική χρήση συνδέεται με ποικιλία διαταραχών, όπως:
- Διαταραχές ύπνου
- Άγχος και κατάθλιψη
- Μείωση κοινωνικών επαφών
- Cyberbullying
Αυτές οι εξελίξεις αναδεικνύουν την ανάγκη για άμεσες δράσεις και πιο δηκτική πολιτική προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Μεγάλες προκλήσεις για τους κολοσσούς των social media
Η ελληνική κυβέρνηση δίνει ένα ενοποιημένο μήνυμα προς τους κολοσσούς της τεχνολογίας: η ψυχική υγεία των νέων δεν είναι αναλώσιμη. Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι το 25%-30% των εφήβων επισκέπτεται περιστατικά διαδικτυακής παρενόχλησης, γεγονός που απαιτεί δράση. Η κυβέρνηση αποσαφηνίζει ότι οι εταιρείες τεχνολογίας θα πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για την προστασία του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Η διεθνής εμπειρία και οι επιπτώσεις από αντίστοιχες ρυθμίσεις
Διεθνώς, χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία έχουν αναλάβει παρόμοιες πρωτοβουλίες, αλλά με διαφορετικές προσεγγίσεις. Στη Γαλλία είναι υποχρεωτική η γονική συναίνεση για τους ανηλίκους, ενώ στην Ισπανία συνδυάζονται περιορισμοί με τη ψηφιακή εκπαίδευση. Αντίθετα, χώρες όπως η Σουηδία επενδύουν στη media literacy, προκειμένου να εκπαιδεύσουν τόσο τους νέους όσο και τους γονείς. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξετάζονται αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων.
Μια αξιοσημείωτη περίπτωση είναι αυτή της Αυστραλίας, που από το 2024 απαγορεύει στους ανηλίκους κάτω των 16 ετών την πρόσβαση σε social media. Η νομοθεσία αυτή μεταφέρει την ευθύνη για την κατάλληλη χρήση αποκλειστικά στις πλατφόρμες, που θα υποχρεώνονται να τηρούν αυστηρούς κανόνες επαλήθευσης ηλικίας.
Το μέλλον της ψηφιακής πολιτικής στην ΕΕ
Η ελληνική πρωτοβουλία έχει ενταχθεί σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο με στόχο την ενίσχυση της λογοδοσίας των ψηφιακών πλατφορμών. Ο κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) παρέχει τα θεμέλια για αυτές τις αλλαγές. Στόχος είναι η ολοκλήρωση προσπαθειών μέχρι το 2026, με την εφαρμογή των νέων κανονισμών εντός του 2027.
Η Ελλάδα, με την απόφασή της αυτή, αποδεικνύει την προσήλωσή της στην προστασία των ανηλίκων και προσπαθεί να είναι πρωτοπόρος στις ευρωπαϊκές εξελίξεις στον τομέα αυτό. Ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις και εμπνεόμενη από επιτυχημένα μοντέλα, προσβλέπει στην υλοποίηση μιας ασφαλούς ψηφιακής εμπειρίας για όλους.
Δείτε περισσότερα για τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA)
