«Ανατροπή Τραμπ: Το Απίστευτο Εμπόδιο που Σταματά τη Μεγάλη Συμφωνία με τη Γροιλανδία!»

REUTERS BREAKINGVIEWS

Η επιμονή του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία προσκρούει σε μία οδυνηρή πραγματικότητα: οι Ηνωμένες Πολιτείες ήδη διαθέτουν το μεγαλύτερο μέρος των απαραίτητων πόρων από αυτό το αυτόνομο έδαφος της Δανίας. Παρά την ιδιόμορφη αυτή στάση του προεδρικού γραφείου, η προσέγγιση του Τραμπ δεν είναι τελείως παράλογη. Αντιθέτως, τα λόγια και οι πράξεις του δείχνουν έναν προσανατολισμό προς την ανατροπή των καθιερωμένων κανόνων, που συνήθως προσφέρουν ένα ικανοποιητικό status quo.

Με μόλις 57.000 κατοίκους και μια οικονομία που ανέρχεται σε 3 δισεκατομμύρια δολάρια, κυρίως λόγω της αλιείας, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε δυνητικά να καταλάβει στρατιωτικά τη Γροιλανδία ή να χρησιμοποιήσει μεθόδους δωροδοκίας για να πείσει τους Γροιλανδούς να προχωρήσουν σε αυτή την ένταξη. Όμως, το 85% των κατοίκων δηλώνει αντίθετο στην ένταξή τους στις ΗΠΑ. Αν μια τέτοια κίνηση γινόταν πραγματικότητα, θα διατάρασσε τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα έπληττε τις συμμαχίες του ΝΑΤΟ.

Από στρατηγικής άποψης, η προσάρτηση της Γροιλανδίας δεν προσφέρει τίποτα νέο. Στην πραγματικότητα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήδη διαχειρίζονται στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί, χάρη σε μια συμφωνία που εκτείνεται μέχρι το 1951. Αυτή η συμφωνία τους επιτρέπει πρόσβαση σε σημαντικές υποδομές όπως η διαστημική βάση Pituffik, που είναι κρίσιμη για την παρακολούθηση του διαστήματος και την προειδοποίηση για πυραυλικές επιθέσεις. Οι δανικές αρχές, οι οποίες ανησυχούν εξίσου για τις στρατηγικές δραστηριότητες της Ρωσίας και της Κίνας, έχουν δηλώσει ότι θα εξέταζαν την αύξηση της αμερικανικής πρόσβασης εάν τους ζητηθεί.

Αναφορικά με την εμπορική διάσταση, είναι ακόμα χαμηλότερη. Η Γροιλανδία φημίζεται πως διαθέτει 25 από τις 34 κρίσιμες πρώτες ύλες που έχει ορίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο η εξόρυξη παραμένει περιορισμένη, με τη παραγωγή σπάνιων γαιών να είναι ανύπαρκτη. Στρατηγικοί παράγοντες, όπως οι κακές καιρικές συνθήκες και η έλλειψη υποδομών, καθιστούν την εξόρυξη οικονομικά μη βιώσιμη, σύμφωνα με έρευνες της Capital Economics. Επιπλέον, οι αμερικανικές εταιρείες έχουν ήδη λάβει άδειες για να επενδύσουν.

Η οποιαδήποτε κατάσχεση του εδάφους θα ήταν συνυφασμένη με αμύθητο κόστος. Η Δανία προσφέρει στη Γροιλανδία ετήσια επιχορήγηση που αγγίζει τα 3,9 δισεκατομμύρια δανικές κορώνες (511 εκατομμύρια δολάρια), που καλύπτει σχεδόν το 50% των δημόσιων εσόδων της Γροιλανδίας και το 20% του ΑΕΠ της. Οποιαδήποτε μεταβολή στην κυριαρχία θέτει σε αμφιβολία το ποιος θα αναλάβει αυτή την οικονομική υποστήριξη.

Ο Τραμπ θα μπορούσε να αποφύγει τα σοβαρά προβλήματα απλά αναθεωρώντας τη συμφωνία του 1951. Μια νέα εκδοχή θα μπορούσε να προσαρμόσει την κατανομή κόστους και την πρόσβαση υπέρ των ΗΠΑ. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να καταρτίσει μια οικονομική συμφωνία που θα διευκόλυνε την εξόρυξη και θα προσελκύσει επενδυτές στον τομέα, ίσως υποστηρίζοντας τις δικές του εταιρείες.

Γιατί, λοιπόν, δεν το κάνει; Σύμφωνα με την Signum Global, η απάντηση βρίσκεται σε διάφορους παράγοντες. Υπάρχει μία διαχωριστική γραμμή μεταξύ της απλής πρόσβασης στη Γροιλανδία και της στρατηγικής επιρροής στην περιοχή για την αποτροπή ύπαρξης κινήσεων από τη Κίνα ή τη Ρωσία. Ο Τραμπ δείχνει ισχυρή προτίμηση προς τη δεύτερη κατεύθυνση, ίσως διότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν νέες στρατηγικής σημασίας διαδρομές στην Αρκτική.

Το σημαντικότερο ζήτημα είναι ποιες είναι οι διαθέσεις του ίδιου του Τραμπ στην παγκόσμια τάξη. Οι προφανείς του προσπάθειες για κατάληψη εξουσίας, όπως αυτή με τον Βενεζουελάνο ηγέτη Νικολά Μαδούρο, αντικατοπτρίζουν την αναθεώρηση του στα πλαίσια της Δόγμα Μονρόε, που επιτρέπει στις ΗΠΑ να κυριαρχούν στην περιοχή τους. Εάν οι διεθνείς κανόνες και οι κανονισμοί δεν ισχύουν πλέον, τότε είναι λογικό να υποθέσουμε ότι ακόμα και μια αναβαθμισμένη συμφωνία για τη Γροιλανδία ίσως αποδειχθεί ασταθής. Ωστόσο, οι κάτοικοι του νησιού, η Δανία, αλλά και η Ευρώπη μπορούν να θεωρηθούν δικαιολογημένα απαισιόδοξοι.