Σε τρία πρωτοποριακά ευρωπαϊκά έργα που εστιάζουν στη συνεργασία της βιοτεχνολογίας με την αγροδιατροφή συμμετέχουν το ATE Cluster (Αγροδιατροφική Εξαγωγική Σύμπραξη) και οι συμμετέχουσες εταιρείες, οι οποίες συνδέονται με 20 κορυφαίους εξαγωγείς του τομέα των τροφίμων, φορείς υποστήριξης εξαγωγών, πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα. Αυτή η σύμπραξη αποδεικνύει ότι τα clusters μπορούν να λειτουργήσουν με επιτυχία στην Ελλάδα, δημιουργώντας συνέργειες για την επίτευξη κοινών στόχων ανάπτυξης.
Η Αγροδιατροφική Εξαγωγική Σύμπραξη (AgroTech Expo Cluster), που ιδρύθηκε το 2020, έχει αναδείξει τη σημασία της συνεργασίας και της δικτύωσης. Ο γενικός διευθυντής του ATE Cluster, Θεόδωρος Τσαμουρτζής, δήλωσε ότι η Συμπαρία λειτουργεί ως καταλύτης για την ενσωμάτωση της βιοτεχνολογίας στην παραγωγή και εξαγωγή τροφίμων, συμμετέχοντας στα έργα Β-Resilient, Biotech4Food και GRAPPA.
Θεόδωρος Τσαμουρτζής, γενικός διευθυντής ATE Cluster ©Tsamourtzis
Ο κ. Τσαμουρτζής τόνισε ότι η βιοτεχνολογία είναι σήμερα ένας από τους πιο δυναμικούς πυλώνες που οδηγούν την αναδιάρθρωση της αγροδιατροφικής παραγωγής, βελτιώνοντας την ποιότητα των τροφίμων και ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των παραγωγικών διαδικασιών. Στην Κεντρική Μακεδονία, όπου η αγροτική και βιομηχανική βάση είναι ισχυρή, η αξιοποίηση της βιοτεχνολογίας προάγει την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Εφαρμογές της Βιοτεχνολογίας στον Αγροδιατροφικό Τομέα
Η εφαρμογή της βιοτεχνολογίας στον τομέα των τροφίμων περιλαμβάνει σύγχρονες τεχνικές που βελτιώνουν τη διατροφική αξία και αυξάνουν τη διάρκεια ζωής προϊόντων, δημιουργώντας παράλληλα νέα συστατικά μέσω μικροοργανισμών. Οι διαδικασίες αυτές περιλαμβάνουν:
- Ζύμωση: Η φυσική διαδικασία που μετατρέπει σακχάρες σε αλκοόλη ή οξέα με τη βοήθεια μικροοργανισμών.
- Ενζυμική επεξεργασία: Χρησιμοποίηση ενζύμων για την τροποποίηση υλικών, ενισχύοντας τις γευστικές ιδιότητες.
- Αξιοποίηση μικροοργανισμών: Χρήση βακτηρίων και μυκήτων για τη δημιουργία λειτουργικών συστατικών και βελτίωση της βιοδιαθεσιμότητας θρεπτικών στοιχείων.
Προϊόντα Υψηλής Προστιθέμενης Αξίας
Ο κ. Τσαμουρτζής σημείωσε ότι μέσα από αυτές τις διεργασίες παράγονται νέα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, που χρησιμοποιούνται ευρέως από βιομηχανίες τροφίμων (γαλακτοκομεία, ζυθοποιίες κ.λπ.). Οι συνεργασίες των μελών του ATE Cluster με ερευνητικά ιδρύματα όπως το ΑΠΘ και το ΔΙΠΑΕ, προάγουν την ανάπτυξη λειτουργικών τροφίμων και καινοτόμων συστατικών, που πληρούν τις σύγχρονες διατροφικές ανάγκες.
Μέσω της βιοτεχνολογίας, επιτυγχάνεται η παραγωγή ασφαλέστερων και ποιοτικότερων τροφίμων, συμβάλλοντας στη μείωση των αποβλήτων και ενισχύνοντας την κυκλικότητα της οικονομίας, καθώς τα υποπροϊόντα εκμεταλλεύονται για τη δημιουργία νέων ευκαιριών ανάπτυξης.
Η Συνεισφορά του ATE Cluster στη Βιοτεχνολογία
Η Αγροδιατροφική Εξαγωγική Σύμπραξη (ATE Cluster) αποτελεί μια στρατηγική πρωτοβουλία που υποστηρίζει:
- Συνδέσεις μεταξύ επιχειρήσεων και ακαδημαϊκών φορέων.
- Υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών.
- Εξωστρέφεια των επιχειρήσεων.
- Συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Με τη συμμετοχή οργανισμών όπως η Αμερικανική Γεωργική Σχολή και το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών, προάγεται η ανάπτυξη νέων προϊόντων με επιστημονική βάση και η ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.
Μετατροπή της Γνώσης σε Εμπορική Αξία
Η Σύμπραξη επενδύει στη συνεργασία με φορείς και ερευνητικά κέντρα για τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος που μετατρέπει τη γνώση σε εμπορική αξία. Αυτή η συνένωση δυνάμεων επιτρέπει:
- Ανάπτυξη νέων προϊόντων με βάση την επιστήμη.
- Βελτίωση των παραγωγικών διαδικασιών.
- Ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.
Παρά τις ευκαιρίες ανάπτυξης, η βιοτεχνολογία στην περιοχή απαιτεί:
- Επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη.
- Συνεργασία μεταξύ φορέων.
- Πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία.
- Εκπαίδευση εξειδικευμένου προσωπικού.
Ο κ. Τσαμουρτζής τονίζει ότι το Agrotech Export Cluster μπορεί να παίξει ρόλο στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ενισχύοντας τη μετάβαση σε καινοτόμα και βιώσιμα παραγωγικά μοντέλα μέσω διεθνών συνεργασιών και συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα όπως:
- B-Resilient (i4be.eu/b-resilient): Εστίαση στην ανθεκτικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τροφίμων μέσω της αξιοποίησης βιομάζας με τη βιοτεχνολογία.
- Biotech4Food (i4be.eu/biotech4food): Ανάπτυξη νέων βιοτεχνολογικών λύσεων και καινοτόμων συστατικών.
- GRAPPA (i4be.eu/grappa): Έργο για τη διαχείριση οργανικής βιομάζας και την παραγωγή νέων προϊόντων για τρόφιμα, κοσμετολογία και διατροφικές εφαρμογές.