Το Future Combat Air System (FCAS) είναι ένα φιλόδοξο ευρωπαϊκό πρόγραμμα που αφορά την ανάπτυξη ενός «νέας γενιάς» μαχητικού αεροσκάφους. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται από τη γαλλική Dassault Aviation και την κοινοπραξία της Airbus, με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων της διεθνούς αγοράς αμυντικών συστημάτων.
Το FCAS, που προϋπολογίζεται στα 100 δισεκατομμύρια ευρώ, φωτίζει τη συνεργασία των ευρωπαϊκών δυνάμεων, με τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία να βρίσκονται στο προσκήνιο της προσπάθειας. Ωστόσο, η προοπτική του προγράμματος προκαλεί ερωτήματα, καθώς φαίνεται ότι μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία δύο διαφορετικών αεροσκαφών, αντί ενός ενιαίου μοντέλου.
- Σύμφωνα με πηγές της Airbus που επικαλείται η Deutsche Welle, η γερμανική και η γαλλική πλευρά είναι πρόθυμες να εξετάσουν τη δυνατότητα ανάπτυξης ξεχωριστών μοντέλων, διατηρώντας όμως τη συνεργασία τους σε άλλες πτυχές, όπως η ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ψηφιακών στρατηγικών που θα υποστηρίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Αυτή η στροφή θα μπορούσε να επιφέρει μεγάλες αλλαγές σε ένα πρόγραμμα που αρχικά θεωρούταν σύμβολο της γαλλογερμανικής συνεργασίας στην άμυνα.
Σενάρια διάσωσης του FCAS
Η Airbus δηλώνει ότι οι εργασίες για το FCAS συνεχίζονται, με τις τρεις κυβερνήσεις να έχουν αναλάβει την ευθύνη για τις μελλοντικές εξελίξεις. Ο διευθύνων σύμβουλος της Airbus, Γκιγιόμ Φορί, υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα παραμένει ζωτικής σημασίας, ακόμα και αν δεν ολοκληρωθεί το μαχητικό αεροσκάφος. Το FCAS περιλαμβάνει, άλλωστε, τη δημιουργία ενός ενιαίου στρατηγικού cloud μάχης.
- Ο Γάλλος μηχανικός και επιχειρηματίας σημειώνει ότι οι δυσκολίες που παρουσιάζονται σε έναν από τους πυλώνες του προγράμματος δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τη συνολική προοπτική του FCAS. Η Airbus είναι έτοιμη να υποστηρίξει την επιλογή ανάπτυξης δύο αεροσκαφών, εφόσον αυτό είναι επιθυμία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Ωστόσο, παραμένει το ερώτημα αν οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να συνεργαστούν αποτελεσματικά για την ανάπτυξη κοινών εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Η πρόκληση με τα πυρηνικά όπλα
Το σχέδιο του FCAS συμφωνήθηκε το 2017, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2040, αρχικά από τη Γαλλία και τη Γερμανία, προσθέτοντας αργότερα την Ισπανία. Η Γαλλία, ως πυρηνική δύναμη, επιθυμεί οι νέοι μαχητές να είναι ικανοί να φέρουν πυρηνικά όπλα εφόσον απαιτείται, ενώ οι Γερμανοί έχουν εκφράσει διαφορετικές απόψεις, δεδομένου ότι προγραμματίζουν να προμηθευτούν μαχητικά F-35 για επιχειρήσεις «διαμοιρασμού πυρηνικών» στο πλαίσιο του νατοϊκού στρατηγικού δόγματος.
Η συμφωνία επί αυτών των ζητημάτων είναι κρίσιμη, καθώς διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά τη βιομηχανική πολιτική ενδέχεται να επηρεάσουν την εξέλιξη του προγράμματος. Η Dassault, ανταγωνίζεται την Airbus Defence and Space για την κυριαρχία στο πρόγραμμα, γεγονός που προκαλεί εντάσεις.
Το μέλλον του cloud μάχης
Πολλοί αναλυτές τονίζουν ότι η κύρια αξία του FCAS μπορεί να μην είναι το ίδιο το αεροσκάφος, αλλά το cloud που αναπτύσσεται γύρω από αυτό. Όπως δήλωσε ο στρατιωτικός αναλυτής Κρίστιαν Μέλινγκ στην Deutsche Welle, το cloud είναι κρίσιμο, καθώς η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τεχνολογία των ΗΠΑ στον τομέα αυτό. Εάν οι προτάσεις για διαφοροποίηση τύχουν προσοχής, ο Πρόγραμμα FCAS ενδέχεται να διατηρηθεί, παρά τις ενεργειακές και στρατηγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει.
- Το ζήτημα είναι ότι οι αναταραχές που σχετίζονται με το FCAS επηρεάζουν και το άλλο σημαντικό γαλλογερμανικό πρόγραμμα MGCS (Main Ground Combat System), το οποίο στοχεύει στην αντικατάσταση των γαλλικών Leclerc και των γερμανικών Leopard 2.
Το MGCS συμφωνήθηκε το 2017, παράλληλα με το FCAS, με τη Γαλλία να αναλαμβάνει το τμήμα του μαχητικού και τη Γερμανία τον έλεγχο του MGCS. Ωστόσο, και αυτή η συμφωνία βρίσκεται υπό πίεση, καθώς το πρόγραμμα παρουσιάζει καθυστερήσεις και το πρώτο γαλλογερμανικό άρμα μάχης δεν αναμένεται πριν το 2040.
Πηγή: Deutsche Welle, Παλ Μανγκάλ Σρίστι
