Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω μιας σοβαρής επιδημίας του ιού Έμπολα, η οποία έχει ξεπεράσει τα 1.077 ύποπτα κρούσματα. Μέχρι στιγμής, 121 περιπτώσεις έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά, ενώ οι θάνατοι ανέρχονται σε τουλάχιστον 17. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποιεί ότι οι πραγματικές αριθμοί μπορεί να είναι πολύ υψηλότεροι, καθώς οι καθυστερήσεις στη διάγνωση και οι συνεχιζόμενες ένοπλες συγκρούσεις στην περιοχή δυσκολεύουν την κατάσταση.
Η επιδημία αυτή ξεκίνησε στην επαρχία Ιτουρί, η οποία γειτονεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν, και είναι επηρεασμένη από βίαιες συγκρούσεις. Αυτές οι συγκρούσεις καθυστερούν δραματικά την αναγνώριση και την αντιμετώπιση της επιδημίας, επιτρέποντας στον ιό να απλωθεί χωρίς έλεγχο.
Στην γειτονική Ουγκάντα, έχουν αναφερθεί ήδη επτά κρούσματα που σχετίζονται με την επιδημία, καθώς και μία θανάσιμη περίπτωση. Αντιμέτωποι με την προοπτική μιας ανεξέλεγκτης διασυνοριακής μετάδοσης, οι ουγανικές αρχές αποφάσισαν να κλείσουν τα σύνορα για έναν μήνα, αφήνοντας μόνο εξαιρέσεις για το υγειονομικό προσωπικό και ανθρωπιστικές αποστολές. Όσοι περνούν από τη ΛΔ Κονγκό θα υπόκεινται σε 21ήμερη καραντίνα, όπως απαιτείται από τις υγειονομικές αρχές.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, τόνισε ότι η κυβέρνηση του δεν επιθυμεί να επιτρέψει την είσοδο οποιουδήποτε κρούσματος Έμπολα στην αμερικανική επικράτεια. Επιπλέον, υπάρχουν σχέδια για τη δημιουργία ενός κέντρου καραντίνας στην Κένυα για υπόπτους που επιθυμούν να επιστρέψουν από την περιοχή της κρίσης.
Η τρέχουσα επιδημία διαφοροποιείται από τις προηγούμενες λόγω του σπανιότερου στελέχους Μπουντιμπουγκιό, το οποίο δεν διαθέτει εγκεκριμένα εμβόλια ή θεραπείες, σε αντίθεση με το συνηθέστερο στέλεχος Ζαΐρ. Ο δείκτης θνητότητας του Μπουντιμπουγκιό μπορεί να ξεπεράσει το 50%, καθιστώντας το εξαιρετικά επικίνδυνο.
Αντίθετα, για το στέλεχος Ζαΐρ υπάρχουν εμβόλια και θεραπείες που έχουν μειώσει δραστικά τη θνησιμότητα. Η έλλειψη τέτοιων επιλογών αυτή τη στιγμή αφήνει την περιοχή εκτεθειμένη σε υψηλούς κινδύνους.
Ο ιός Έμπολα έχει προκαλέσει τη ζωή πάνω από 15.000 ατόμων στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια, με τη θνητότητα να κυμαίνεται μεταξύ 25% και 90%, ανάλογα με το στέλεχος. Η πιο φονική επιδημία στη ΛΔ Κονγκό μεταξύ 2018-2020 είχε στοιχίσει σχεδόν 2.300 ζωές από συνολικά 3.500 κρούσματα.
Οι τρέχουσες συνθήκες διαφέρουν σημαντικά: οι ένοπλες συγκρούσεις, οι μετακινήσεις πληθυσμών και η έλλειψη εμβολίων δημιουργούν ένα γόνιμο έδαφος για μία νέα, απρόσκοπτη έξαρση.
Η κατάσταση στην Ιτουρί είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Η επιδημία είναι ταχύτερη από τις προσπάθειες περιορισμού, τα σύνορα κλείνουν και οι γειτονικές χώρες προετοιμάζονται για το χειρότερο. Η άφιξη του επικεφαλής του ΠΟΥ και η διεθνής κινητοποίηση είναι επείγουσες, αλλά χωρίς εμβόλια και θεραπείες για το συγκεκριμένο στέλεχος, η οδός προς τον έλεγχο της κρίσης είναι γεμάτη προκλήσεις.
