Υπάρχει ένα γωνιά της Ανταρκτικής που μοιάζει με ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. Βρίσκεται στις ξηρές κοιλάδες του McMurdo, μια απέραντη παγωμένη έρημο όπου, περιοδικά, ένας πίδακας κατακόκκινου υγρού αναβλύζει ξαφνικά από το εκθαμβωτικό λευκό του παγετώνα Taylor. Ονομάζονται Blood Falls και από την ανακάλυψή τους το 1911 από τον γεωλόγο Thomas Griffith Taylor, έχουν τροφοδοτήσει έναν αιώνα επιστημονικής εικασίας.
Πρόσφατα, μια σειρά από παρατηρήσεις που διεξήχθησαν από το 2018 έχουν αποσαφηνίσει αρκετά μυστήρια, όπως τη φύση του κοκκινωπού τους χρώματος και το τι τα κρατά υγρά στους σχεδόν -20 βαθμούς Κελσίου. Νέα έρευνα δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στο περιοδικό Επιστήμη της Ανταρκτικής προσθέτει το τελευταίο κομμάτι στο παζλ, διευκρινίζοντας ποια φαινόμενα οδηγούν τους καταρράκτες να αναβλύζουν από το υπόγειο.
Η επιστήμη πίσω από το αίμα πέφτει
Την εποχή της ανακάλυψής τους, ο Taylor απέδωσε το χρώμα στην παρουσία κόκκινων μικροφυκών. Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι το κόκκινο οφείλεται στα σωματίδια σιδήρου που παγιδεύονται σε νανοσφαίρες μαζί με άλλα στοιχεία όπως το πυρίτιο, το ασβέστιο, το αλουμίνιο και το νάτριο. Αυτά πιθανότατα παρήχθησαν από αρχαία βακτήρια παγιδευμένα υπόγεια στην περιοχή: Μόλις έρθει σε επαφή με τον αέρα, ο σίδηρος οξειδώνεται, δίνοντας στο μείγμα το χαρακτηριστικό του χρώμα σκουριάς.
Όσο για την παρουσία υγρού νερού, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια υπεραλμυρή άλμη, που σχηματίστηκε πριν από περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια όταν τα νερά του Ανταρκτικού Ωκεανού υποχώρησαν από τις κοιλάδες. Η πολύ υψηλή αλατότητα αυτής της άλμης εμποδίζει το νερό να παγώσει, επιτρέποντάς του έτσι να αναβλύζει περιοδικά.
Η Νέα Ανακάλυψη
Με το παζλ της θερμοκρασίας λυμένο, το ερώτημα παρέμενε ως προς το τι ώθησε φυσικά το υγρό να εκραγεί. Η απάντηση ήρθε από τη διασταύρωση δεδομένων GPS, θερμικών αισθητήρων και εικόνων υψηλής ανάλυσης που συλλέχθηκαν το 2018 κατά τη διάρκεια μιας έκρηξης. Η ανάλυση έδειξε ότι οι πτώσεις αίματος είναι αποτέλεσμα διακυμάνσεων της πίεσης που επηρεάζουν τις αποθέσεις άλμης κάτω από τον παγετώνα.
Καθώς ο παγετώνας Taylor ολισθαίνει προς τα κάτω, η υπερκείμενη μάζα πάγου συμπιέζει τα κανάλια υποπαγετώνων, δημιουργώντας τεράστια πίεση. Όταν η καταπόνηση γίνεται αφόρητη, ο πάγος υποχωρεί: Η άλμη υπό πίεση εισχωρεί στις σχισμές και εκτοξεύεται σε σύντομες εκρήξεις. Περιέργως, αυτή η απελευθέρωση λειτουργεί ως υδραυλικό φρένο, επιβραδύνοντας προσωρινά την πορεία του παγετώνα. Με αυτή την ανακάλυψη, τα μυστήρια των Blood Falls θα έπρεπε επιτέλους να είχαν λυθεί, τουλάχιστον προς το παρόν. Η επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε αυτό το περίπλοκο σύστημα τις επόμενες δεκαετίες παραμένει άγνωστη.
Αυτή η ιστορία εμφανίστηκε αρχικά στο WIRED Italia και έχει μεταφραστεί από τα ιταλικά.
VIA: popsci.com
