Καθώς η Apple συμπληρώνει 50 χρόνια ζωής, είναι εύκολο να εστιάζουμε στα πρόσωπα που τη μετέτρεψαν σε κολοσσό: τον Steve Jobs, τον Tim Cook, τα εμβληματικά προϊόντα και τις ιστορικές παρουσιάσεις. Όμως, πριν από όλα αυτά, υπήρξε ένας άνθρωπος που έπαιξε κρίσιμο ρόλο στη μετάβαση της Apple από ένα χαοτικό startup σε πραγματική εταιρεία. Το όνομά του ήταν Michael Scott και υπήρξε ο πρώτος CEO της Apple.
Ο Scott ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου το 1977, σε μια εποχή που η Apple ήταν γεμάτη ταλέντο, αλλά στερούταν οργάνωσης, δομών και επαγγελματισμού. Η πρόσληψή του έγινε με πρωτοβουλία του Mike Markkula, ο οποίος πίστευε ότι οι νεαροί ιδρυτές δεν μπορούσαν μόνοι τους να διαχειριστούν μια εταιρεία που μεγάλωνε τόσο γρήγορα. Ο Scott άφησε μια καλοπληρωμένη θέση σε άλλη εταιρεία για να αναλάβει την Apple με σημαντικά χαμηλότερο μισθό, γεγονός που δείχνει ότι πίστευε πραγματικά στο όραμα της εταιρείας.
Από τις πρώτες του κινήσεις ήταν να επιβάλει τάξη. Μέχρι τότε, η Apple λειτουργούσε περισσότερο σαν παρέα φίλων παρά σαν επιχείρηση. Ο Scott εισήγαγε εταιρικές διαδικασίες, ιεραρχία και κανόνες. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά — και σχεδόν μυθικά — παραδείγματα ήταν η αρίθμηση των υπαλλήλων. Ο Steve Wozniak πήρε το #1, ενώ ο Steve Jobs κατέληξε με το #0, κάτι που λέγεται ότι τον ενόχλησε ιδιαίτερα. Ο ίδιος ο Scott κράτησε το #7, ως αναφορά στον James Bond. Μικρές λεπτομέρειες που όμως αποκαλύπτουν πολλά για τις εσωτερικές ισορροπίες της εποχής.
Ο Scott πίστευε έντονα στην ιδέα ότι η Apple έπρεπε να χρησιμοποιεί τα δικά της προϊόντα. Απαγόρευσε στους υπαλλήλους να χρησιμοποιούν γραφομηχανές και τους υποχρέωσε να δουλεύουν αποκλειστικά με υπολογιστές για επεξεργασία κειμένου. Σήμερα αυτό ακούγεται αυτονόητο, αλλά στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ήταν μια τολμηρή απόφαση που μετέτρεπε την ίδια την εταιρεία σε «ζωντανό εργαστήριο» για τα προϊόντα της.
Σε οικονομικό επίπεδο, η Apple εκείνη την περίοδο γνώρισε επιτυχία χάρη στον Apple II, ο οποίος εξασφάλισε κέρδη και σταθερότητα. Ωστόσο, δεν πήγαν όλα καλά. Το Apple III, ένα project που προοριζόταν για την επαγγελματική αγορά, κυκλοφόρησε με σοβαρά τεχνικά προβλήματα και έπληξε τη φήμη της εταιρείας. Πολλοί θεωρούν ότι οι πιεστικές αποφάσεις του Scott και η εμμονή στο design χωρίς επαρκή δοκιμή έπαιξαν ρόλο σε αυτή την αποτυχία.
Η πιο αμφιλεγόμενη στιγμή της θητείας του ήρθε τον Φεβρουάριο του 1981. Σε αυτό που έμεινε γνωστό εσωτερικά ως «Μαύρη Τετάρτη», ο Scott απέλυσε περίπου 40 υπαλλήλους, καλώντας τους έναν-έναν στο γραφείο του. Στη συνέχεια, δήλωσε στο προσωπικό ότι θα συνεχίσει τις απολύσεις «μέχρι να ξαναγίνει διασκεδαστική η εταιρεία». Η δήλωση αυτή προκάλεσε σοκ, φόβο και έντονη δυσαρέσκεια, ακόμα και σε ανθρώπους που μέχρι τότε τον υποστήριζαν.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, ο Mike Markkula τον απομάκρυνε από τη θέση του CEO και ανέλαβε ο ίδιος προσωρινά τη διοίκηση. Ο Scott παρέμεινε στην Apple για σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να ολοκληρωθούν διαδικασίες που αφορούσαν μετοχές και έφυγε οριστικά τον Ιούλιο του 1981.
Η μετέπειτα ζωή του ήταν μακριά από τη βιομηχανία της τεχνολογίας. Ασχολήθηκε με επιχειρήσεις, έγραψε βιβλία και έγινε ειδικός στους πολύτιμους λίθους — μια εντελώς διαφορετική πορεία από αυτή που θα περίμενε κανείς για τον πρώτο CEO της Apple. Ο Michael Scott απεβίωσε τον Απρίλιο του 2025, σε ηλικία 80 ετών.
Κοιτώντας πίσω, η κληρονομιά του είναι αντιφατική. Από τη μία, βοήθησε την Apple να ενηλικιωθεί, να αποκτήσει δομή και να σταθεί ως πραγματική εταιρεία. Από την άλλη, πήρε αποφάσεις που κόστισαν ανθρώπινα, τεχνολογικά και στρατηγικά. Ίσως, όμως, αυτή ακριβώς η σύγκρουση ανάμεσα στο χάος και την οργάνωση να ήταν αναγκαία για να γεννηθεί η Apple που γνωρίζουμε σήμερα.
