Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πρέπει να είναι διαθέσιμη και οικονομικά προσιτή σε όλες τις χώρες του κόσμου, σύμφωνα με σχέδιο συμπερασμάτων παγκόσμιας συνόδου υπό την ηγεσία της Ινδίας.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η Ινδία, που φιλοξενεί την ετήσια σύνοδο για την AI στο Νέο Δελχί, επιδιώκει να «εκδημοκρατίσει» τους πόρους που στηρίζουν την τεχνολογία, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τις αμερικανικές κολοσσιαίες εταιρείες που κυριαρχούν σήμερα στον κλάδο.
Η διατύπωση αυτή αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, όπου εδρεύουν οι ισχυρότερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως. Οι δύο δυνάμεις, άλλωστε, δεν είχαν υπογράψει την προηγούμενη διακήρυξη της συνόδου στο Παρίσι το 2025.
Το κείμενο παραμένει υπό διαπραγμάτευση έως την Πέμπτη, όταν θα συμμετάσχουν ηγέτες από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron. Πρόκειται για την τρίτη σύνοδο μετά την έναρξη της παγκόσμιας προσπάθειας ρύθμισης και ασφάλειας της AI στο Λονδίνο το 2023.
«Προσιτή και προσβάσιμη για όλους»
Σύμφωνα με το σχέδιο διακήρυξης, είναι κρίσιμο να ενισχυθεί «η οικονομική προσιτότητα και η πρόσβαση σε πόρους τεχνητής νοημοσύνης… ώστε όλες οι χώρες να μπορούν να αναπτύξουν, να υιοθετήσουν και να αξιοποιήσουν την AI».
Το μήνυμα αυτό ήταν εμφανές και στους χώρους της συνόδου, όπου διαφημιστικές πινακίδες έγραφαν: «Για την Ινδία, AI σημαίνει All Inclusive», συνοδευόμενες από φωτογραφία του πρωθυπουργού Narendra Modi.
Στην επίσημη ιστοσελίδα της συνόδου επισημαίνεται το διευρυνόμενο «παγκόσμιο χάσμα AI», με τους πόρους και τις δυνατότητες να συγκεντρώνονται σε λίγα κράτη και εταιρείες.
Ο πρέσβης της Ινδίας στην ΕΕ, Σαουράμπ Κουμάρ, δήλωσε σε εκδήλωση του POLITICO ότι βασικός στόχος είναι οι εφαρμογές που συνδέονται με τον «εκδημοκρατισμό της τεχνητής νοημοσύνης»: «Πώς μπορούμε να φέρουμε τα οφέλη στον γενικό πληθυσμό;» διερωτήθηκε.
Στήριξη στο open-source
Το σχέδιο διακήρυξης κάνει λόγο για χάρτη «δημοκρατικής διάχυσης» της AI, προωθώντας την πρόσβαση σε θεμελιώδεις πόρους και στηρίζοντας συστήματα ανοιχτού κώδικα, τα οποία είναι δημόσια διαθέσιμα για χρήση και τροποποίηση.
Αναφέρονται χαρακτηριστικά παραδείγματα όπως το Llama της Meta, το Mistral της Mistral AI και το DeepSeek της DeepSeek.
Σύμφωνα με το κείμενο, οι εφαρμογές open-source και άλλες προσβάσιμες προσεγγίσεις μπορούν να ενισχύσουν τη δυνατότητα κλιμάκωσης, αναπαραγωγής και προσαρμογής των συστημάτων AI σε διάφορους τομείς.
Κριτική και επενδυτικά κίνητρα
Ορισμένοι επικριτές χαρακτηρίζουν την πρωτοβουλία της Ινδίας περισσότερο ως στρατηγικό branding παρά ως ουσιαστική πολιτική μεταρρύθμιση. Η Άμπερ Σίνχα, εκτελεστική διευθύντρια της οργάνωσης ψηφιακών δικαιωμάτων EDRi, δήλωσε στο POLITICO ότι ο «εκδημοκρατισμός» της AI προσφέρει θετική εικόνα και τοποθετεί την Ινδία ως ηγέτιδα του Παγκόσμιου Νότου, χωρίς όμως να συνεπάγεται απαραίτητα μια σαφή δημοκρατική στρατηγική ή αντιπαράθεση με τις αμερικανικές Big Tech.
Παράλληλα, αρκετοί κολοσσοί της αμερικανικής τεχνολογίας, όπως η OpenAI, η Google και η Microsoft, στέλνουν κορυφαία στελέχη στο Νέο Δελχί, όπου αναμένεται να παρουσιάσουν τα επενδυτικά τους σχέδια και τις δραστηριότητές τους στην Ινδία.
Η πρόεδρος και CEO του India Startup Policy Forum, Σβέτα Ρατζπάλ Κόλι, σημείωσε ότι οι ινδικές εταιρείες δεν απομακρύνονται από τις αμερικανικές Big Tech. «Όταν ρωτώ τους ιδρυτές αν ανησυχούν για την κυριαρχία τους, μου απαντούν: “Μπορείς να μας κανονίσεις συνάντηση με την OpenAI; Μπορείς να μας φέρεις στο ίδιο τραπέζι με τη Nvidia;”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η σύνοδος, επομένως, αναδεικνύει μια διπλή στρατηγική: ρητορική υπέρ της παγκόσμιας πρόσβασης στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και ταυτόχρονη επιδίωξη προσέλκυσης επενδύσεων από τους ίδιους τεχνολογικούς γίγαντες που κυριαρχούν σήμερα στην αγορά.
