Η αγάπη για τη ζάχαρη έχει ρίζες που αναβλύζουν από τις πρώτες εποχές της ανθρώπινης ύπαρξης, όπου οι τροφές με υψηλή ενεργειακή αξία ήταν περιορισμένες. Σήμερα, όμως, σε μια κοινωνία όπου τα γλυκά καταναλώνονται σε καθημερινή βάση, η επίδραση αυτής της προτίμησης μπορεί να είναι καταλυτική για την υγεία μας. Επηρεάζει όχι μόνο το σωματικό βάρος και τον μεταβολισμό αλλά έχει και σοβαρές επιπτώσεις στη γνωστική λειτουργία και τη μνήμη. Υπάρχει τρόπος να αντιστραφούν αυτές οι επιπτώσεις μέσω διατροφικών αλλαγών;
Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση υποδεικνύει ότι οι διάφορες αρνητικές επιπτώσεις από την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας ζάχαρης μπορεί να είναι δυνατές να αναστραφούν σε τρωκτικά—αν και ίσως μόνο μερικώς. Μολονότι διαπιστώθηκε ότι η μείωση της ζάχαρης συνέβαλε στη βελτίωση της μνήμης για τα τρωκτικά που είχαν συνηθίσει μια διατροφή πλούσια σε ζάχαρη, οι γνωστικές τους λειτουργίες δεν επανήλθαν πλήρως στα επίπεδα εκείνων που ακολουθούσαν ανέκαθεν υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
Δεδομένα από προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι διατροφές πλούσιες σε λιπαρά και ζάχαρη μπορεί να επηρεάσουν τη γνωστική λειτουργία και τη συμπεριφορά. Ωστόσο, η ερώτηση που παραμένει αναπάντητη είναι πόσο μακροχρόνιες είναι οι επιπτώσεις αυτές όταν η διατροφή βελτιώνεται.
Αποτελέσματα της μελέτης σε τρωκτικά
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε δεδομένα από 27 προκλινικές μελέτες που περιλάμβαναν πειράματα με αρουραίους και ποντίκια, προκειμένου να κατανοήσει πώς η υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής επηρεάζει τις γνωστικές ικανότητες.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η βελτίωση της ποιότητας της διατροφής ωφελεί τη μνήμη», εξηγεί η Σιμόν Ρεν, κύρια συγγραφέας της μελέτης και βιοψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Σίδνεϊ (UTS). «Οι βελτιώσεις όμως είναι περιορισμένες. Ακόμη και έπειτα από εβδομάδες υγιούς διατροφής, η μνήμη δεν επανήλθε στα επίπεδα των τρωκτικών που δεν είχαν εκτεθεί ποτέ σε ανθυγιεινές τροφές», προσθέτει.
Η ομάδα των ερευνητών, διενεργώντας αυτή τη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, ανέδειξε μοτίβα που προήλθαν από περισσότερες από 24 μελέτες. Επίκεντρο της μελέτης αποτέλεσε η διατροφή και η μνήμη, με παράλληλη παρακολούθηση άλλων δεικτών όπως η σωματική δραστηριότητα και η ψυχολογική κατάσταση των ζώων.
Συγκεκριμένα, τα τρωκτικά που είχαν ακολουθήσει ανθυγιεινές διατροφές για τουλάχιστον δύο εβδομάδες και μετά υιοθέτησαν μια πιο υγιεινή διατροφή για πάνω από 24 ώρες παρουσίασαν σταθερά καλύτερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης, συγκριτικά με εκείνα που συνέχισαν να καταναλώνουν πρόχειρο φαγητό. Ωστόσο, εποπτεύοντας τα διατροφικά σχήματα των τρωκτικών, καταγράφηκε σημαντική βελτίωση στη μνήμη μόνο σε εκείνα που υιοθέτησαν διατροφή χαμηλή σε λιπαρά, ενώ οι αλλαγές δεν παρατηρήθηκαν σε τρωκτικά που καταναλώνανε υψηλή ποσότητα πρόσθετης ζάχαρης.
Ο ρόλος του ιππόκαμπου
Ο ιππόκαμπος, η περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μνήμη και τη μάθηση, φαίνεται να έχει βασικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Η διατροφή πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη έχει συσχετιστεί με μείωση του όγκου και της λειτουργίας του ιππόκαμπου, κάτι που ενισχύεται και από τη νέα μελέτη.
«Τα ευρήματά μας αποτελούν αποδείξεις ότι η βελτίωση της διατροφής έχει θετική επίδραση στη μνήμη που εξαρτάται από τον ιππόκαμπο», αναφέρουν οι ερευνητές. Αναγνωρίζουν επίσης ότι υπάρχει η ευρύτερη πεποίθηση ότι οι υποβαθμισμένες μνήμες εξαιτίας ανθυγιεινών διατροφικών προτύπων μπορεί εύκολα να αντιστραφούν. Παρ’ όλα αυτά, υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση μπορεί να είναι πιο περίπλοκη, κυρίως λόγω της υψηλής κατανάλωσης προστιθέμενης ζάχαρης.
«Η βελτίωση της ποιότητας της διατροφής είναι κρίσιμη. Ωστόσο, η προστασία της υγείας του εγκεφάλου μπορεί να εξαρτάται επίσης από την αποφυγή μακροχρόνιας έκθεσης σε ανθυγιεινές διατροφές», καταλήγει ο Μάικ Κέντιγκ, κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Η μελέτη έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό «Nutritional Neuroscience».
Πηγή: Science Alert
