Μια νέα πρόταση νομοσχεδίου από Ρεπουμπλικάν βουλευτές στις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργεί θόρυβο στην αυτοκινητοβιομηχανία: ένα ετήσιο ομοσπονδιακό τέλος 250 δολαρίων για τους ιδιοκτήτες ηλεκτρικών οχημάτων (EV) και 100 δολαρίων για τα υβριδικά αυτοκίνητα. Η κίνηση αυτή στοχεύει να αντισταθμίσει την απώλεια εσόδων που προκύπτει από την απουσία φορολογίας καυσίμου που οι ηλεκτρικές οδήγησες αυτοκίνητα δεν πληρώνουν. Ο διάλογος γύρω από αυτή την πρόταση επανέρχεται σε μια περίοδο που το αμερικανικό ταμείο χρηματοδότησης οδικών υποδομών αναμένεται να βρεθεί σε έλλειμμα 240 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2033.
Γιατί προτείνεται ο φόρος
Η πρόταση αυτή εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο ανανέωσης του βασικού νόμου για τις χερσαίες μεταφορές, ο οποίος αναμένεται να λήξει τον Σεπτέμβριο του 2026. Οι υπέρμαχοι του νομοσχεδίου υποστηρίζουν ότι οι ιδιοκτήτες συμβατικών οχημάτων πληρώνουν ομοσπονδιακό φόρο καυσίμου με κάθε γέμισμα του ρεζερβουάρ τους, υποστηρίζοντας έτσι το Ταμείο Αυτοκινητοδρόμων (Highway Trust Fund). Στον αντίποδα, τα ηλεκτρικά οχήματα, που έχουν αποκτήσει όλο και μεγαλύτερη δημοτικότητα, δεν συνεισφέρουν με τον ίδιο τρόπο, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των κεφαλαίων για τη συντήρηση και αναβάθμιση του οδικού δικτύου.
Τα νούμερα που αμφισβητούν την πρόταση
Αν και η πρόταση φαίνεται λογική στην πρώτη ματιά, υπάρχουν δεδομένα που την αμφισβητούν. Ο μέσος Αμερικανός οδηγός ταξιδεύει περίπου 11.484 μίλια ετησίως με ένα όχημα μέσης κατανάλωσης 22,3 μιλίων ανά γαλόνι. Με τον ομοσπονδιακό φόρο καυσίμου να παραμένει σταθερός στα 18,4 σεντς ανά γαλόνι από το 1993, ο μέσος οδηγός πληρώνει περίπου 94,75 δολάρια ετησίως σε ομοσπονδιακούς φόρους. Αυτή η τιμή είναι σημαντικά χαμηλότερη από τα 250 δολάρια που θα κληθούν να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες ηλεκτρικών οχημάτων.
Ειδικότερα, η προτεινόμενη χρέωση για τα ηλεκτρικά οχήματα είναι σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη από την ετήσια φορολογική επιβάρυνση του μέσου οδηγού βενζίνης. Επίσης, με την αύξηση της καύσιμης απόδοσης των νέων αυτοκινήτων, οι φόροι από καύσιμα μειώνονται σταδιακά και κανείς δεν επιβαρύνεται επιπλέον για αυτό.
Θα λύσει πραγματικά το πρόβλημα;
Σύμφωνα με αναλύσεις από οργανισμούς όπως το Consumer Reports, η επιβολή φόρου αποκλειστικά στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν μπορεί να αναστρέψει το πρόβλημα της χρηματοδότησης των οδικών υποδομών, όσα και αν είναι τα ποσά. Η άποψη αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι τα ηλεκτρικά οχήματα εκπροσωπούν μόλις το 5% των νέων αυτοκινήτων που πωλούνται στις ΗΠΑ και αντιπροσωπεύουν μόλις το 2% του συνολικού ελλείμματος του Ταμείου Αυτοκινητοδρόμων. Διακεκριμένες μελέτες δείχνουν ότι το ευρύτερο πρόβλημα βρίσκεται στη σταθερή υποχώρηση των εσόδων από τον φόρο καυσίμων, ο οποίος έχει χάσει το 81% της αξίας του από την τελευταία αναθεώρηση, αφήνοντας τις υποδομές σε κακή κατάσταση και κοστίζοντας στους Αμερικανούς οδηγούς κατά μέσο όρο 725 δολάρια ετησίως.
Το συνολικό ετήσιο κόστος για τους Αμερικανούς λόγω υποδομών ανέρχεται σε 167 δισεκατομμύρια δολάρια, μια ανησυχητική κατάσταση που απαιτεί άμεσες λύσεις.
Η άποψή μας στο Techblog
Η συζήτηση που διεξάγεται στις ΗΠΑ προοιωνίζει ανάλογες εξελίξεις στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να μην εξαιρείται. Καθώς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα σταδιακά αυξάνονται στον στόλο, τα κράτη αντιμετωπίζουν ένα πραγματικό δίλημμα: πώς μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις υποδομές όταν οι εισπράξεις από τα καύσιμα μειώνονται;
Ωστόσο, το αμερικανικό παράδειγμα προσφέρει μια ισχυρή προειδοποίηση: η επιβολή υψηλών φόρων στους κατόχους ηλεκτρικών οχημάτων δεν αποτελεί λύση, ιδιαίτερα όταν το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο. Μια δίκαια και ισορροπημένη λύση, όπως η χρέωση ανά χιλιόμετρο, θα μπορούσε να είναι η απάντηση, αν και απαιτεί περισσότερη τεχνολογία και προετοιμασία για την εφαρμογή της.