Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Μια εντυπωσιακή ηλιακή καταιγίδα βρίσκεται σε εξέλιξη, προκαλώντας ανησυχία και ενδιαφέρον στους επιστήμονες που την παρακολουθούν ως την πιο ισχυρή δραστηριότητα του Ήλιου που έχει καταγραφεί τα τελευταία 20 χρόνια. Το γεγονός αυτό έχει ήδη προσελκύσει την προσοχή της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η ανακοίνωση προήλθε από το Space Weather Prediction Center των ΗΠΑ, που επιβλέπει την ηλιακή δραστηριότητα και το αντίκτυπό της στη Γη.
SWPC Video Update from Shawn Dahl, SWPC Service Coordinator about the severe G4 and S4 ongoing storms. Apologies for the hastiness of this, but we have been very busy notifying aviation, power grid, FEMA, and more about these storms. Stay aware at https://t.co/TV7Yw6Lq1Y pic.twitter.com/rT0iNTng4B
— NOAA Space Weather Prediction Center (@NWSSWPC) January 19, 2026
Η καταιγίδα αυτή έχει αξιολογηθεί ως S4 στη διεθνή κλίμακα των ηλιακών ραδιενεργών φαινομένων, κατατάσσοντας την σε μια απ’ τις σπανιότερες και πιο ανησυχητικές περιπτώσεις ηλιακής δραστηριότητας.
Αυτός ο κινδυνος προήλθε από μια έντονη έκλαμψη κατηγορίας X, που συνοδεύτηκε από έκρηξη μάζας από την ηλιακή στεμματική (CME), το οποίο διασκορπίζει φορτισμένα σωματίδια και μαγνητικά πεδία στον διαστημικό χώρο.
Τα σωματίδια αυτά κινούνται με ταχύτητες ικανές να προκαλέσουν σοβαρές γεωμαγνητικές διαταραχές όταν εισέλθουν στην ατμόσφαιρα της Γης.
Δημιουργεί επίσης την προοπτική ενός εντυπωσιακού σέλας (Aurora) που μπορεί να είναι ορατό σε περιοχές πολύ πιο νότια από αυτές που συνήθως παρατηρούνται.
Το Σέλας φωτίζει τον ουρανό του Ηνωμένου Βασιλείου
Οι εικόνες του Βόρειου Σέλας έχουν συγκλονίσει το κοινό στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς η ακραία γεωμαγνητική καταιγίδα προκάλεσε σοβαρές διαταραχές.
Οι εκπληκτικές εικόνες έχουν καταγραφεί από παρατηρητές σε διάφορες περιοχές της χώρας, με πολλούς να τις απολαμβάνουν ιδιαίτερα από τα Χάιλαντς μέχρι το Πενζάνς.
Το βόρειο σέλας όπως φαίνεται στο Ίπσουιτς της Βρετανίας
Ενώ το θέαμα είναι μαγευτικό, η Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι οι γεωμαγνητικές διαταραχές μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στη Γη.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι, αν και οι φυσικές ομορφιές αυτού του φαινομένου είναι αδιαμφισβήτητες, οι επιπτώσεις των καταιγίδων ενδέχεται να είναι πολύ ορατές στη Γη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα σέλας δεν γίνονται άμεσα ορατά, απαιτώντας κάμερες με μακρά έκθεση, τις οποίες ωστόσο διαθέτουν πολλά μοντέρνα smartphones.
Αναμένονται εντυπωσιακά φαινόμενα σε περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και της Ευρώπης, αναλόγως των καιρικών συνθηκών.
Σοβαρές επιπτώσεις σε επικοινωνίες και αερομεταφορές
Μία ηλιακή καταιγίδα αυτού του μεγέθους μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στα δορυφορικά συστήματα, τις ασύρματες επικοινωνίες και τις πτήσεις που διασχίζουν τις πολικές περιοχές, όπου οι επιπτώσεις είναι έντονες.
Οι αρμόδιες αρχές ήδη προετοιμάζουν αεροπορικές εταιρείες και φορείς τηλεπικοινωνιών για την πιθανότητα των επιπτώσεων.
Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε ένα τέτοιο επίπεδο δραστηριότητας ήταν τον Οκτώβριο του 2003, κι ανησυχητικές επιπτώσεις ενδέχεται να προκύψουν ως αποτέλεσμα της τρέχουσας καταιγίδας.
Η ένταση των ηλιακών καταιγίδων μετριέται με δύο κύριες κλίμακες: S (Solar Radiation Storms) και G (Geomagnetic Storms).
Η κλίμακα S μετρά τη ροή φορτισμένων σωματιδίων που φτάνουν στη Γη από τον Ήλιο, με χαρακτηριστικά βαθμολόγησης από S1 (ασθενής) έως S5 (ακραία). Η τρέχουσα καταιγίδα δέχεται βαθμολογία S4, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις υπηρεσίες των δορυφόρων και τις επικοινωνίες.
Αντίστοιχα, η κλίμακα G ωθεί στη μέτρηση των γεωμαγνητικών διαταραχών, αξιολογώντας τις επιδράσεις στο μαγνητικό πεδίο της Γης.
